jedzenie

Czy angażować dzieci do prac kuchennych

Dzieci uczą się przez naśladowanie. Uważnie obserwują dorosłych podczas ich prac. Imponuje im, kiedy mogą stać się partnerami w kulinarnych zadaniach dorosłych. Kuchnia jest dobrym miejscem do takich eksperymentów.

Dzieci mogą aktywnie uczestniczyć w różnych zadaniach kuchennych, co nie tylko rozwija ich umiejętności, ale także pomaga w kształtowaniu zdrowych nawyków żywieniowych. Dodatkowo uczy współpracy i umacnia więź miedzy dorosłym i dzieckiem.

Przedstawiam kilka pomysłów na to, co dzieci mogą robić w kuchni, dostosowanych do różnych grup wiekowych:

Przygotowywanie kanapek

Nawet najmłodsze dzieci mogą pomagać w układaniu składników na kanapkach. Starsze dzieci mogą próbować kroić mięso, warzywa czy ser.

Przygotowanie i dekorowanie sałatek

Dzieci mogą pomagać w myciu, krojeniu i układaniu warzyw na sałatkach. Nauczenie ich prostych przepisów na sałatki owocowe także może być zabawne i smaczne.

Wyrabianie ciasta

Dzieci mogą być zaangażowane w procesie wyrabiania ciasta na ciasteczka, babeczki czy chleb. Pomaganie w odmierzaniu składników to doskonała nauka matematyki.

Gotowanie jajek

Gotowanie jajek na twardo lub na miękko jest zadaniem, które nawet młodsze dzieci mogą obsłużyć pod nadzorem dorosłego. Starsze dzieci mogą spróbować przyrządzić jajecznice czy jajka sadzone.

Krojenie warzyw

Dzieci, które są wystarczająco starsze, mogą nauczyć się bezpiecznego krojenia warzyw pod opieką dorosłego. Mogą pomóc w przygotowywaniu składników do zup, sałatek czy dania głównego.

Tworzenie i dekorowanie prostych deserów

Dzieci mogą próbować przygotowywać prostsze desery, takie jak owocowe sałatki, jogurt z owocami czy lody owocowe. Kształtowanie ciasteczek lub muffinek to również świetna zabawa.

Mycie naczyń

Nawet najmłodsze dzieci mogą pomagać w myciu niektórych naczyń pod opieką dorosłego. Starsze dzieci mogą być odpowiedzialne za mycie naczyń lub wstawienie ich do zmywarki po posiłku.

Sortowanie produktów spożywczych

Pomóż dzieciom w sortowaniu produktów spożywczych według kategorii, na przykład owoce, warzywa, nabiał. To ćwiczenie pomaga w rozwijaniu umiejętności klasyfikacji i rozeznawania różnych produktów.

Ważne jest, aby dostosować zadania do wieku i umiejętności dziecka oraz zawsze zachować odpowiedni nadzór dorosłego podczas pracy w kuchni. To nie tylko rozwija umiejętności kulinarne, ale także uczy odpowiedzialności, kooperacji, rozwija kreatywność i kształtuje zdrowe podejścia do jedzenia.

Jakie korzyści daje wspólne gotowanie przeczytasz tutaj

Jak kształtować zdrowe nawyki żywieniowe znajdziesz więcej tutaj.

Jak nauczyć dziecko uważnego jedzenia?

Dbałość o prawidłowe nawyki żywieniowe i dobrze zbilansowana dieta dziecka są przedmiotem ogromnych starań świadomych rodziców. Te starania przekładają się na zdrowie i jakość życia maluszków w chwili obecnej jak i w ich życiu dorosłym.

Jednym z elementów dobrych nawyków żywieniowych jest uważne jedzenie.

Umiejętność ta pozwala na świadome i prawidłowe dostarczanie organizmowi materiału budulcowego i energetycznego w formie pokarmu. Jednocześnie daje możliwość zauważania i celebrowania chwili, w której się je.

Możesz nauczyć swoje dziecko, by zwracało uwagę na to co je, w jaki sposób, by rozpoznawało i delektowało się przeróżnymi zapachami i smakami. Możesz pomóc maluchowi zrozumieć jaki wpływ mają smaki a zwłaszcza zapachy na samopoczucie.

Uważne jedzenie może pomóc w zwalczaniu nawyku nadmiernego jedzenia. Pozwala zwrócić uwagę na sytuacje, gdy dziecko bezwiednie podjada, na przykład: przy telewizorze, komputerze, podczas rozmowy z innymi osobami. Czasami dzieci potrafią jeść, niezdrowe rzeczy, tylko dlatego, że są pod ręką. Jedząc je, wyłączają się automatycznie i myślą o innych sprawach niż jedzenie.

Dorośli, ćwicząc uważne jedzenie wspólnie z dziećmi, korzystają z podobnych dobroczynnych efektów tej praktyki.

Proponuję mini trening mindfulness z jedzenia.

Będziecie potrzebować:

Kilku lub kilkunastu minut dla siebie
Spokojnej, przyjaznej przestrzeni typu: pokój, kuchnia, podwórko lub inna przestrzeń na łonie natury
Kilku rodzynek lub suszonej żurawiny, daktyli, ewentualnie kawałków innych owoców. Możecie wykorzystać kawałki czekolady.

Na początek przyjmijcie wygodną pozycję siedzącą i wykonajcie trzy głębokie oddechy. To pozwoli wyciszyć się i bardziej skoncentrować na zadaniu.

Weźcie do ręki mały kawałek jedzenia (np. jedną rodzynkę). Przyjrzyjcie się jak wygląda, jaką ma fakturę, twardość, kolor, jak pachnie. Spróbujcie swoimi słowami określić te wrażenia.

Pozwól dziecku na swobodną wypowiedź.

Ty opowiedz o swoich odczuciach. Maluch będzie Cię obserwował i uczył się uważanego podejścia oraz umiejętności określania słowami tego co czuje.

Potem niech każdy włoży pokarm do swoich ust. Doświadczajcie odczuć dotykowych, smakowych i zapachowych. Następnie określcie swoje wrażenia, gdy jedzenie dotykało podniebienia, języka, zębów albo policzków od wewnętrznej strony.

Żeby uświadomić dziecku wrażenia płynące z jedzenia, zadaj kilka pytań typu:

Jaki smak mają próbowane potrawy?

Czy to co jesz jest słodkie, słone czy pikantne?

Jak smakuje jedzenie na języku?

Czy jedzenie robi się miękkie i rozpuszcza się w ustach?

Jak twarde jest jedzenie i czy musisz je gryźć?

Które części ciała pracują podczas gryzienia, żucia i połykania pokarmu?

Jakie zmiany zauważasz w swoim ciele między każdym kęsem?

Poczucie smaku jest potężną kotwicą, która pozwala skupić się na bodźcach w obrębie ust. Usta są wyjątkowo wrażliwym sensorycznie miejscem w ciele człowieka. Doświadczanie wrażeń smakowych i zapachowych pozwala skupić się na chwili obecnej.

Uważne jedzenie pomaga wyciszyć przeszkadzające wrażenia i myśli, relaksuje, poprawia koncentrację uwagi. Delektowanie się pokarmem pozwala jednocześnie cieszyć się chwilą obecną i przeżywać ją świadomie. Doświadczanie uważnego jedzenia jest tak samo istotne dla dzieci jak i dla rodziców. Pozwala zastosować technikę uważności w innych obszarach życia.

źródło:

Andrea Erkert, Dzieci potrzebują ciszy. Zabawy relaksujące na wiosnę, lato, jesień i zimę, Kielce, 1999

10 wskazówek, jak wypracować zdrowe nawyki żywieniowe u dzieci

Przygotowywanie zdrowych, zbilansowanych posiłków dla małych dzieci jest nie lada wyzwaniem dla rodziców. Jeszcze większym wyzwaniem jest wdrożenie malca do zdrowego stylu jedzenia. Można znaleźć w różnych publikacjach całą masę porad, opinii, zaleceń i gotowych przepisów, jak karmić małe dziecko i jak układać jego dietę. Pamiętaj, dieta perfekcyjna nie istnieje. Najlepszą z możliwych trzeba odkryć dla własnego dziecka samodzielnie, ewentualnie przy wsparciu dietetyka. Wszystko spoczywa w rękach rodziców i są w tym niezastąpieni. Babcie, ciocie, nianie i wszyscy inni powinny bezwzględnie dostosować się do decyzji rodziców w kwestii żywienia ich dziecka. Warto omówić takie sprawy zanim maluszek pojawi się w rodzinie.

Przedstawię 10 wskazówek jak wypracować zdrowe nawyki żywieniowe u dzieci.

1. Skoncentruj się na zbilansowanej diecie każdego dnia.

W posiłkach dziecka powinny znaleźć się składniki ze wszystkich grup produktów spożywczych. Skrobia pochodzić może z pieczywa, ryżu, kasz, makaronów, ziemniaków. Białko organizm dziecka pozyskuje z mleka, sera, jogurtów, soi. Powinny pojawić się produkty bogate w żelazo, takie jak orzechy, fasola, jaja, mięso i ryby. W posiłkach każdego dnia muszą być różne owoce i warzywa.

2. Wypracuj regularność posiłków i przekąsek.

Wprowadzenie stałych pór jedzenia pomaga rozwijać się świadomość głodu i sytości. Dziecko będzie uczyło się rozpoznawać sygnały płynące z jego ciała. Regularne jedzenie sprzyja utrzymywaniu energii przez maluszka oraz prawidłowemu odżywieniu i wzrostowi ciała.

3. Od początku ogranicz jedzenie, które ma w sobie dużo cukru, soli i tłuszczu.

Ogranicz do minimum słodycze, solone chrupki, słodzone napoje. Nie mogą one stać się codzienną przekąską, ponieważ wyprą wartościowe produkty z menu dziecka ze szkodą dla jego zdrowia. Mogą pojawić się jedynie okazjonalnie i bardzo rzadko.

4. Kontroluj czy Twoje dziecko jest odpowiednio nawodnione.

Dzieci są najczęściej bardzo aktywne i wtedy tracą dużo wody z organizmu, a także zapominają się napić. Wyrabiaj nawyk systematycznego picia między posiłkami. Zadbaj, żeby woda była w zasięgu ręki dziecka. Jeśli trzeba, przypominaj o konieczności picia.

5. Nie stosu presji i przymusu jedzenia.

Jeśli dziecko uparcie nie chce zjeść posiłku, nie nalegaj, powróćcie do przyjemnych zabaw i skorzystaj z nadarzającej się chwili, żeby wrócić do jedzenia. Naciski wywołają efekt odwrotny od zamierzonego. Posiłek zacznie dziecku koszarzyć się z przykrościami.

6. Dawaj przykład.

Zasad zdrowego odżywiania dziecko uczy się obserwują Ciebie. Daj przykład co, jak i kiedy należy jeść. W ten sposób szybciej osiągniesz efekty edukacyjne, niż przez słowne instruowanie dziecka jak ma się odżywiać.

7. Pamiętaj o witaminach.

Małe dzieci powinny dodatkowo przyjmować witaminami i mikroelementami. Dawki są zmienne i zależą od pory roku, rozwoju dziecka, wieku, stanu zdrowia. Najrozsądniej jest taką suplementację prowadzić pod kontrolą lekarza.

8. Włącz do codziennego menu zdrowe przekąski.

Czasem dzieci zapominają o jedzeniu. Zbyt długie przerwy między posiłkami nie są dobre dla utrzymania energii i odżywienia małego organizmu. Podawaj dziecku regularnie między głównymi posiłkami przekąski z warzyw, owoców, nasion, orzechów, jogurtów czy sera.

9. Unikaj przy dziecku negatywnych rozmów o jedzeniu, diecie, wyglądzie ciała.

To, w jaki sposób dorośli rozmawiają o jedzeniu, o dietach, o swoich kształtach, ma ogromny wpływ na to jak dzieci czują się ze swoim ciałem. Ten wpływ będzie oddziaływał również w wieku dorastania. Rozmawiaj z dzieckiem, dlaczego ludzie różnią się między sobą, kształtem, rozmiarem, sposobem odżywiania. Starsze zachęcaj do poznawania wiedzy o ludzkim ciele z wartościowych książek i programów. To wszystko pomoże mu akceptować swoje ciało i czuć się bardziej pewnym siebie.

10. Baw się ze swoim dzieckiem przy okazji jedzenia.

Staraj się, żeby jedzenie było fajnym, razem spędzonym czasem, żeby kojarzyło się z zabawą. Organizujcie sobie pikniki w domu lub poza domem, razem gotujcie, dekorujcie potrawy, bawcie się w role – kucharz, kelner itp. Wymyślajcie nowe potrawy ze zdrowych produktów.

źródło:

Klaudia Piotrowska Madej, Agnieszka Żychowicz, Smart Hand Model, Gdańsk 2017
ABC, Spring issue, March-July 2019, issue 48