koncentracja

Koncentracja uwagi to umiejętność skupienia się na określonej rzeczy lub zjawisku. Jest niezbędna przy wszystkich świadomych działaniach dziecka jak również dorosłego.

Zdolność ta rozwija się stopniowo. Początkowo jest selektywna i krótkotrwała.

Najmłodsze dzieci przejawiają uwagę mimowolną. Pojawia się bez ich woli pod wpływem różnych bodźców, najczęściej słuchowych, np. głośny dźwięk lub wzrokowych, np. jaskrawy kolor lub ruch.

Uwaga dowolna rozwija się od około trzeciego roku życia przez wiek przedszkolny i młodszy szkolny. Dzięki niej dziecko staje się zdolne do integracji wszystkich swoich funkcji umysłowych i fizycznych, żeby dostrzec i wykonać istotne w danym momencie zadanie, np. wysłuchać polecenie i podjąć aktywność zgodnie z nim.

W tym okresie też najczęściej ujawniają się pierwsze problemy z koncentracją uwagi.

Zabawy wspomagające koncentrację uwagi:

Proponowane poniżej zabawy w formie ćwiczeń i gier wpływają korzystnie również na rozwój intelektualny, emocjonalny i społecznej dziecka, mają też zasadnicze znaczenie w rozwoju umiejętności koncentracji uwagi.

Oto 10 propozycji zabaw wspierających zdolność koncentracji uwagi dziecka:

Składanie obrazka z części według wzoru i bez wzoru

Puzzle, rozsypanki obrazkowe płaskie i w formie klocków, również te wykonane przez rodziców w domu, sprawdzają się doskonale.

Układanie patyczaków na wzorze lub według własnego pomysłu

Patyczki mogą być drewniane plastikowe o różnej długości i grubości. W kształcie walca zalecam dzieciom bardziej sprawnym manualnie i bardziej zaawansowanym w treningu uwagi.

Odtwarzanie prostych rytmów

Takie zabawy mogą mieć charakter muzyczno-ruchowy (wyklaskiwanie lub wystukiwanie rytmu) lub mogą mieć formę plastyczną, czyli rysowanie, malowanie lub układnie sekwencji elementów.

Obrysowywanie figur geometrycznych, zamalowywanie figur geometrycznych

Tu sprawdzą się różnego rodzaju kolorowanki często krytykowane za hamowanie ekspresji dziecka. Jeśli chcemy doskonalić koncentrację uwagi, sprawdzą się dobrze.

Łączenie punktów tworzących figurę

Jest wiele dostępnych w księgarniach i w Internecie kart pracy, które zachęcają dziecko do rysowania od kropki do kropki. Rodzice mogą sami przygotować takie karty i zaciekawić dziecko pytaniem: Co powstanie, gdy połączysz kropki?

Płaskie układanki geometryczne

Pomocne będzie układanie według wzoru wszelkiego rodzaju mozaik wykonanych z różnych materiałów lub z kupionych gotowych zestawów. Takie zabawy mają tę zaletę, że dziecko może wracać do nich wielokrotnie i rozwijać swoją kreatywność tworząc własne wzory.

Zapamiętywanie kolejności prezentowanych obrazków

Potrzebna jest współpraca z drugą osobą, która pokazuje elementy do zapamiętania i weryfikuje poprawność wykonania zadania. Role można odwracać. Kontrolowanie poprawności wykonania sprzyja usprawnianiu koncentracji uwagi.

Naśladowanie sekwencji ruchów

Dobrze sprawdza się zabawa w „Cień”. Bawcie się tańcem i pantomimą.

Zapamiętywanie i odtwarzanie listy eksponowanych przedmiotów

Poziom trudności trzeba dostosować do dziecka. Zacząć od najprostszych, np. dwóch elementów i powoli zwiększać trudność. Uczestnicy zabawy mogą zamieniać się rolami. Zabawę można modyfikować o wskazywanie brakujących przedmiotów wcześniej eksponowanych.

Wyszukiwanie ze zbioru różnych przedmiotów dwóch takich samych

Zachęcam do gry w „Memory” po kliknięciu tutaj znajdziecie przepis na domowe „Memory”.

Źródło:

Lawrence C. Katz, Manning Rubin; Neurobik. Zadbaj o kondycję mózgu; 2002

Biuletyn-Koncentracja uwagi. Niezbędnik nauczyciela; Samorządowy Ośrodek Doradztwa Metodycznego i Doskonalenia Nauczycieli w Kielcach

Koncentracja uwagi to świadoma gotowość całego organizmu do podjęcia i kontynuowania działania, by osiągnąć jakiś cel. Umiejętność koncentracji rozwija się od chwili narodzin i jest ściśle związana z rozwojem mózgu. Dziecięca uwaga jest selektywna i krótkotrwała. Maluchom trudno skupić się dłużej na jednym zadaniu, chyba że bardzo zaciekawi je nowa aktywność lub nowy obiekt, wtedy potrafią dłużej się nim zajmować.

Zazwyczaj problemy z koncentracją uwagi zaczynają być widoczne dopiero w pierwszych dniach nauki szkolnej.

Jak rodzice mogą wpłynąć na zdolność koncentracji uwagi swojego dziecka?

Oto 6 praktycznych wskazówek:

1. Ograniczaj dystraktory uwagi

Największymi dystraktorami są: włączony telewizor, inne migające ekrany, głośna muzyka. To nie pozwala skoncentrować się na wykonywanym zadaniu. Wprowadź limity na działanie tych urządzeń.

2. Zadania zamieniaj w zabawę.

Jeśli dziecko ma posprzątać po zabawie, wymyśl do tego konkurs, np. – kto pierwszy z najdzie wszystkie czerwone klocki i wrzuci je do koszyka. Bierz udział w tej zabawie. Wykaż się cierpliwością. Jako nagrodę zaoferuj dziecku jego ulubione łaskotki lub drapanie po pleckach albo inne fajne wasze aktywności.

3. Postaw na praktyczne działanie

Każde praktyczne wykonanie jakiegoś zadania jest treningiem koncentracji uwagi. Mogą to być konstrukcje z klocków wykonane według instrukcji, przygotowanie posiłku, nakrycie do stołu, segregowanie ubrań, zabawek itp.

4. Zachęcaj dziecko do udziału w zajęciach typu: taniec, śpiew, drama.

Takie zajęcia sprzyjają budowaniu u dziecka nie tylko umiejętności koncentracji uwagi ale również poczucia własnej wartości, pewności siebie, komunikacji oraz koordynacji.

5. Chwal swoje dziecko.

Jeśli zauważysz, że dziecko skupia się na wykonywanej czynności, zauważaj to i chwal je. Takie pozytywne wzmocnienia zachęcają do większego starania się. Nie podkreślaj niepowodzeń w tym zakresie, które z pewnością będą się pojawiać.

6. Korzystaj z porad specjalistów.

Zdarza się, że niektóre dzieci mogą przejawiać kłopoty z koncentracją uwagi mimo wielkiego starania się, by tak nie było. Warto zapytać o opinię np. pani w przedszkolu lub pediatry i poprosić o wskazanie specjalisty od tego rodzaju problemów.