sport

Czy doświadczanie ruchu jest niezbędne do prawidłowego rozwoju dziecka ?

Poszukując nowych metod wspierania rozwoju dzieci warto śledzić badania prowadzone nad kształtowaniem się mózgu. Nowe technologie diagnozowania pozwalają zajrzeć do wnętrza układu nerwowego i obserwować zmiany, jakie tam zachodzą pod wpływem różnych czynników. Okazuje się , że aktywność ruchowa ma ogromny wpływ na rozwój sprawności umysłowej u najmłodszych.

Dzieci aktywne fizycznie są zdrowsze, szczęśliwsze, bardziej przygotowane do zadań przedszkolnych i szkolnych, oraz lepiej śpią. Aktywność fizyczna sprzyja budowaniu poprawnych relacji z innymi, rozwija umiejętności społeczne. Sprzyja dobrej kondycji zdrowia, pomaga w utrzymaniu prawidłowej masy ciała, rozwija mięśnie i kości, wspiera rozwój ruchowy i planowanie motoryczne. Wpływa na rozwój mózgu.

Ćwiczenia fizyczne odgrywają istotną rolę w kształtowaniu się układu nerwowego. Dzieci aktywne ruchowo są sprawniejsze poznawczo, lepiej się koncentrują, mają lepszą percepcję, są bardziej kreatywne, osiągają sukcesy szkolne. Jest to efekt lepszego dotlenienia i odżywienia mózgu dziecka. fakt ten znany jest od bardzo dawna. Nowoczesne metody diagnozowania pozwoliły odkryć inne dobroczynne efekty ruchu obserwowane w układzie nerwowym.

Nowe badania mózgu, wykonane metodą strukturalnego rezonansu magnetycznego pokazują, że dzieci aktywne fizycznie mają większy hipokamp. Hipokamp to taka część mózgu, która odpowiada za zapamiętywanie. Okolice przedczołowe również maja zwiększoną objętość. Kora przedczołowa pomaga w procesach pamięci, planowaniu ruchów i działań, w rozważaniu nad ich konsekwencjami, a także wpływa hamująco na spontaniczne i często gwałtowne stany emocjonalne.

Odkryto, że ćwiczenia fizyczne podnoszą poziom białka BDNF (ang. brain-dervied neurotrophic factor) Białko to (pol. neurotroficzny czynnik wzrostu neuronów) stymuluje wzrost połączeń neuronalnych. Intensywne zabawy ruchowe na placach zabaw, na boiskach, w obiektach sportowych lub na swobodnej, bezpiecznej przestrzeni prowadzą do powstawania gęstej sieci połączeń neuronalnych. Wniosek jest zatem taki: doświadczanie ruchu zmienia mózg na poziomie molekularnym oraz komórkowym.

Badania laboratoryjne na ssakach (Nelson i in., 2010) pokazują, że osobniki, które oprócz bogatego środowiska miały możliwość korzystania z półgodzinnego treningu fizycznego, miały lepsze wyniki w testach pamięci, a ich kora mózgowa była grubsza.

Dziecięce aktywności ruchowe sprzyjają doskonaleniu umiejętności równoważnych. Te są podstawą wielu innych złożonych sprawności. Utrzymanie równowagi to umiejętność polegająca na zmianie napięcia poszczególnych grup mięśniowych, w wyniku czego pojawiają się kompensacyjne ruchy oczu, głowy i ciała. Dziecko nie przewraca się, jeśli tego nie chce. Za tę umiejętność odpowiada zmysł równowagi, nazywany też układem przedsionkowym. Zabawy ruchowe dostarczają wrażeń sensorycznych również dla pozostałych zmysłów. Tak kształtuje się integracja sensoryczna, która jest procesem odbioru i analizy bodźców dostarczanych ze środowiska. Prawidłowa modulacja sensoryczna jest niezbędnym warunkiem pomyślnego funkcjonowania w wielu dziedzinach życia.

Im młodsze dziecko, tym większa korelacja rozwoju ruchowego i psychicznego. Ruch stanowi niezbędny bodziec rozwojowy. Aktywizuj nie tylko pracę mózgu, ale również wszystkie procesy rozwojowe w całym organizmie dziecka. Małe dziecko potrzebuje dziennie od 3 do 5 godzin aktywności ruchowej. Dobrze przemyślany plan dnia dziecka i całej rodziny powinien uwzględnić te potrzeby.

źródło:

M. Borkowska, K. Wagh Integracja sensoryczna na co dzień; Warszawa 2010

K. Rymarczyk; Dlaczego mózg lubi ruch?; skrypt wykładu z Konferencji Naukowej PSTIS; Warszawa 2019

M. Baj-Lieder, A. Borowska-Kociemba, Kręć się, biegaj, baw się z nami, Gdańsk 2016

Po co są potrzebne zajęcia basenowe dla niemowląt i małych dzieci ?

Bardzo cieszy fakt, że coraz więcej rodziców decyduje się włączyć swoje niemowlęta i małe dzieci do zajęć basenowych. To przyniesie im wiele korzyści. Kontakt z wodą jest dla maluchów naturalnym zjawiskiem. Przez 9 pierwszych miesięcy swojego życia znały tylko środowisko wód płodowych. Był to czas najintensywniejszego kształtowania się i rozwoju młodego organizmu. Do około 6, a nawet 8 miesiąca życia dziecko zachowuje naturalny odruch pływania i nie boi się wody.

Po okresie noworodkowym można rozpocząć zajęcia basenowe. Wiele ośrodków sportowych, rekreacyjnych i tzw. Baby Center organizuje takie zajęcia dla dzieci. Maluchy uczestniczą w nich wspólnie ze swoimi rodzicami. Nigdy nie jest za późno na rozpoczęcie nauki pływania.

Korzyści dla rozwoju dziecka jakie daje pływanie są obecnie dość dobrze poznane. Badania z 2014 roku z Uniwersytetu w Queensland wskazują, że ruchy wykonywane podczas pływania aktywują jednocześnie obie półkule mózgowe oraz wszystkie 4 płaty kory mózgowej. Następuje intensywne tworzenie się nowych połączeń między komórkami mózgowymi dziecka. To korzystnie wpływa na wzrost umiejętności poznawczych i staje się mocną bazą do nauki w przyszłości. Podobne badania prowadzone przez Australijczyków potwierdzają te wnioski i wskazują, że korzystne efekty pojawiają się podczas pływania w ciepłej wodzie. Zazwyczaj temperatura wody, w której mają pływać niemowlaczki ma 32-34 stopnie C.

Pływanie sprzyja rozwojowi fizycznemu i zdobywaniu umiejętności ruchowych. Pracują wszystkie mięśnie. Aktywizują się wszystkie stawy, kształtuje się optymalna pojemność płuc i siła oddechu. Dzieci pływające są zdrowsze silniejsze i sprawniejsze ruchowo. Oswojenie z wodą i umiejętność pływania może okazać się bardzo ważna w sytuacjach zagrożenia podczas zabaw w wodzie.

Dla dzieci z dysfunkcjami pływanie jest zalecane jako terapia. Wzmocnione i pozbawione przykurczów mięśnie oraz lepsza ruchomość w stawach, przeciwdziałają skoliozie, plecom okrągłym i wielu innym wadom postawy. Zajęcia basenowe pomagają przy leczeniu nadwagi i otyłości u dzieci. Otwarte baseny i kąpieliska dają korzyści dla kondycji psychicznej i zdrowia w tym zakresie.

Zajęcia basenowe dają okazję do budowania umiejętności społecznych. Podczas zajęć obowiązują pewne zasady, do których trzeba się dostosować. Doskonali się rozumienie komunikatów pochodzących od innych osób, a także z własnego ciała. Doświadczanie coraz lepszej własnej kondycji, wypracowanie efektywniejszej techniki pływania, motywują do pracy nad sobą. Pozwalają doświadczać sukcesu i podnoszą poczucie własnej wartości. To są niezwykle ważne czynniki, by dziecko budowało pozytywny obraz świata i samego siebie. Pływanie może stać się pasją, sposobem spędzania czasu, źródłem przyjemności – sportowym stylem życia. „Basen” jest jednym ze skutecznych haseł, które odciągają małe dzieci, a później nastolatki od komputera.

Rodzinne wypady na basen to doskonała okazja do budowania pozytywnych relacji między dziećmi i rodzicami. Dziecko, obserwując zaangażowanie rodziców w aktywny styl życia, z czasem samo będzie inicjowało prozdrowotne pomysły. Uczy się współpracy z innymi osobami. Kształtuje się poczucie obowiązku i odpowiedzialności za powierzone zadanie, np. przegotowanie przyborów do pływania. Stałe terminy zajęć uczą systematyczności i mądrego zarządzania czasem.

Aktywność fizyczna od urodzenia procentuje mnóstwem korzyści. Pływanie od najmłodszych lat może być dobrym przygotowaniem do uprawiania innych dyscyplin sportowych. Jeśli macie za sobą systematyczne zajęcia basenowe, a w pewnym momencie wasza pociecha oznajmi, że chce uprawiać jakąś konkretną dyscyplinę sportową, to bądźcie pewni, że łatwiej będzie jej odnieść w niej sukces.

Wypracowany w dzieciństwie zdrowy styl życia będzie procentował lepszym funkcjonowaniem w różnych dziedzinach dorosłego życia waszych dzieci. Najważniejsze korzyści to: prawidłowy rozwój umysłowy i fizyczny, dobre zdrowie i kondycja, łatwość w podejmowaniu nowych wyzwań i wytrwałość w realizacji celów.

źrodło:

ABC Spring issue 48, March-July 2019
Marta Baj-Lieder, Agnieszka Borowska-Kociemba, Kręć się, biegaj, baw się z nami, Gdańsk 2016
foto: pexels

5 powodów, dla których dziecko powinno skakać na trampolinie

Trampoliny małe lub duże, parki trampolinowe, jumping fitness stały się bardzo popularne. Dzieci i dorośli chętnie oddają się przyjemności skakania na naciągniętym, elastycznym podłożu. Skoki na trampolinie, inaczej batucie, to sport i rekreacja. Dają okazję do zabaw w grupie lub aktywności indywidualnej. Można ćwiczyć we własnym stylu i tempie. Są dobre dla dzieci i dorosłych. Szczególnie dla dzieci takie zabawy niosą wiele korzyści rozwojowych. Oto 5 najważniejszych:

1. Zdrowie i kondycja

Ruch sprzyja rozwojowi mięśni, co korzystnie przekłada się na ogólny stan zdrowia i pomaga w dalszym rozwoju dziecka. Korzystnie wpływa na krążenie krwi i pracę serca. Następuje lepsze dotlenienie organizmu. Poprawia metabolizm. Zwiększa się wytrzymałość i poprawia kondycja. Regularne ćwiczenia na trampolinie sprawiają, że czujemy się zdrowsi, sprawniejsi i silniejsi.

2. Sprawność intelektualna

Zabawy na trampolinie niezwykle korzystnie działają na dzieci z problemami poznawczymi. Ćwiczenia na batucie rozbudzają dziecięcą fantazję i wyobraźnię. Skacząc, dziecko odczuwa grawitację działającą na jego ciało. Nabiera świadomości swojego ciała. W umyśle tworzy się schemat własnego ciała, który jest bazą do nabywania bardziej złożonych umiejętności. Ćwiczenia na trampolinie sprzyjają prawidłowej integracji sensorycznej.

3. Koordynacja ruchowa i sprawność motoryczna

Mózg dziecka, odczuwając grawitację oddziaływającą na ciało w ruchu, zaczyna wysyłać sygnały do mięśni, by te utrzymały ciało w równowadze, Prawie wszystkie mięśnie dziecka muszą działać w sposób skoordynowany, żeby maluch nie przewrócił się. Reakcje muszą być szybkie, bo podłoże jest niestabilne. Doskonali się planowanie motoryczne, bardzo potrzebne do sprawnego funkcjonowania w życiu codziennym.

4. Edukacja

Zabawy na trampolinie są okazją do doświadczania sytuacji społecznych. Można wymyślać wspólne zabawy. To rozwija szereg umiejętności społecznych: współpracę w grupie, bycie liderem, uczenie się przez podpatrywanie technik innych uczestników ćwiczeń. Łamanie zasad fair play weryfikowane jest natychmiast. Ćwiczenia na trampolinie uczą wytrwałości w dążeniu do celu. Dzieci potrafią powtarzać sekwencję ćwiczenia wiele razy, żeby wykonanie skoku było satysfakcjonujące dla nich. Nie potrzebują zachęty dorosłych.

5. Radość

Podobnie, jak przy innych aktywnościach sportowych, wydzielają się endorfiny, wywołując naturalne mechanizmy w organizmie człowieka, które poprawiają nastrój. Czy ktoś widział osobę skacząca na trampolinie w ponurym nastroju? Podskoki w górę i w dół wywołują uśmiech, nierzadko, głośny śmiech. Dają poczucie autentycznej radości. Podnoszą samoocenę.

Trampolina to świetna zabawa i daje wiele korzyści rozwojowych. Warto dać dziecku szansę na takie doświadczenia. Nie ma przeciwwskazań dla zdrowych osób to takiej rekreacji. Pewne dysfunkcje ortopedyczne lub inne problemy zdrowotne warto jednak skonsultować z lekarzem prowadzącym i zapytać o ewentualne przeciwwskazania do tego rodzaju ćwiczeń. Kobiety w ciąży nie ćwiczą na trampolinie. Taką notkę znajdziecie w opisach wszystkich batut. Warto sprawdzać rekomendacje i certyfikaty trampolin.

źródło:

Maria Borkowska, Kinga Wagh, Integracja sensoryczna na co dzień, Warszawa 2010
ABC, Spring issue, March-July 2019, issue 48
Marta Baj-Lieder, Agnieszka Borowska-Kociemba, Kręć się, biegaj, baw się z nami, Gdańsk 2016
https://fizjo4life.pl/czym-jest-propriocepcja-i-po-co-ja-trenowac/