Złość jest emocją, która generuje dożo energii. Z założenia, organizm tę energię powinien wykorzystać do obrony swojego bezpieczeństwa. Prymitywną reakcją wynikającą ze złości może być różnie ukierunkowana agresja lub inne destrukcyjne działania. Nie należy zaprzeczać pojawianiu się złości jako emocji. W wyrażaniu natomiast należy nadać jej kierunek społecznie akceptowany, nie przynoszący dodatkowych kłopotów.
Zaproponowane sposoby są do wykorzystania przez dzieci jak również przez dorosłych. Szczególnie zachęcam dorosłych do korzystania z nich. Będzie większa szansa na to, że dzieci nauczą się od swoich opiekunów przez obserwację, inaczej modelownie zdrowszych sposobów wdrażania złości.
Oto 5 wybranych sposobów na zdrowsze wyrażanie złości:
- Płacz, krzycz, piszcz. Możesz mieć wątpliwość, czy jest to akceptowalna metoda wyrażania złości. Jest jak najbardziej. Znajdź tylko odpowiednie do tego miejsce. Miejsce, w którym czujesz się swobodnie i nie będziesz angażować w to inne osoby. Wykrzycz się z całych sił. Płacz głośno i mocno. Daj sobie na to określoną ilość czasu. Zrób to i już nie wracaj do tego więcej. Zajmij się sprawami bieżącymi, skupiając się już tylko na nich.
- Zamaż kartkę papieru, pognieć ją, podrzyj. Wykorzystaj stare gazety, niepotrzebne kartki. Wybierz jedną, dwie albo wszystkie z zaproponowanych czynności. Wyładuj swoją energię na papierze. Jeśli nie wyciszy cię jedna kartka, sięgnij po kolejną.
- Proponuję kolejny sposób z wykorzystaniem papieru na rozładowanie trudnych emocji. Napisz list do siebie lub innej osoby, która wywołuje u ciecie złość. Zachęcam do ręcznego pisania. Czas, który jest konieczny do napisania kilku czy kilkunastu zdań pozwoli na wyciszenie emocjonalnego pobudzenia. Umysł racjonalny zacznie lepiej działać. Podczas pisania mogą przyjść refleksje, dzięki którym lepiej zrozumiesz całą sytuację i to co się z tobą dzieje.
- Wizualizuj. Stwórz w swojej wyobraźni sceny, w których ciężkie emocje odpływają. Możesz nadać in dowolną formę. Wyobraź sobie jak opłukuje cię wodospad i zabiera ze sobą ciężkie przeżycia. Stoisz pod tym wodospadem, aż poczujesz się obmyty z niechcianych uczuć. Możesz wyobrazić sobie swoje myśli w postaci przepływających chmur. Dołącz swoje emocje do wybranej chmury i pozwól jej odpłynąć po niebie poza zasięg twojego spostrzegania. Wyobraź sobie porywane wiatrem liście. Połóż na nich swoje emocje i pozwól im odlecieć daleko. Wizualizacja pomaga oddzielić siebie od swoich myśli i przeżyć. Możesz je wtedy obserwować jakby z boku. To pomaga w wyciszeniu się.
- Intensywne ćwiczenia fizyczne są pomocne w rozładowaniu złości. Gniew w ciele objawia się wzrostem siły fizycznej. Wykorzystaj ją do zrealizowania jakiegoś treningu. Pójdź na intensywny spacer lub pobiegać. Weź się za fizyczne prace: zamiatanie podwórka, porządkowanie ogrodu, mycie samochodu, odśnieżanie, rąbanie albo układnie drewna. Dzieciom zaproponuj grę w śnieżki zimą, latem przeciąganie liny, przenoszenie ciężkich rzeczy. Oczywiście ciężkich na miarę możliwości dziecka, np. wiaderko z piaskiem lub wodą. Dobrze sprawdzają się zabawy relacyjne.
Dajcie znać, jakie macie sprawdzone zabawy, które rozładowują złość waszych dzieci. Jak sami radzicie sobie ze wzburzeniem, złością, gniewem?
Zapraszam do komentowania 🙂
Suplement: ćwiczenia i zabawy uświadamiające oddech są, według mnie, najlepszą pierwszą interwencją przy trudnych emocjach.
Źródła:
Brazelon T.H.; Sparrow J.D. Złość i agresja u dzieci; GWP; Gdańsk 2017
Zubrzycka E. Po co się złościć? GWP; Gdańsk 2016
Zubrzycka E. Za zasłoną złości; GWP; Gdańsk 2018
