sierpień 2018 Archives

Dziecięce muzyczne ekspresje sprzyjają rozwojowi ważnych życiowych umiejętności

Kilkuletnie dzieci swoje aktywności ruchowe najchętniej wykonują przy muzyce. Proste układy taneczne lub piosenki z „pokazywaniem” stają się radosnym artystycznym przeżyciem. To trening koordynacji ruchowej i planowania motorycznego realizowany w formie zabawowej. Dzieci lubią też zajęcia, w których mogą używać przedmiotów wydających dźwięki. Metoda Carla Orffy doskonale sprawdza się w pracy z małymi dziećmi. Za najważniejsze elementy uznaje się śpiew i grę na prostych instrumentach muzycznych takich jak: bębenki, tamburyna, kołatki, dzwonki, trójkąty. Metoda ta kładzie nacisk na rozwijanie ekspresji muzycznej, liczy się rytm.

Zabawa w echo, czyli powtarzanie prostych sekwencji rytmicznych i melodycznych to ulubiona zabawa przedszkolaków i jednocześnie doskonałe ćwiczenie rozwijające pamięć, koncentrację, spostrzeganie i poczucie rytmu. Dziecko czteroletnie potrafi dłużej skupić się na zadaniu muzycznym. W milczeniu i z dużą uwagą potrafi słuchać muzyki. Wysłuchuje słowa piosenek, których chętnie uczy się na pamięć. Słowa początkowa są mniej ważne, często przekręcane. W tym okresie rozwojowym śpiew staje się jedną z ważniejszych aktywności dziecka. Naturalna potrzeba tworzenia własnych improwizacji wokalnych jest dobrym treningiem aparatu artykulacyjnego, ekspresji i kreatywności. Dziecięce śpiewanie wyraża przeżycia i emocje. Budzi się zainteresowanie piosenkami z repertuaru dziecięcego. Warto zadbać o wartościowy materiał do słuchania, gdyż w tym etapie rozwoju kształtują się u dziecka: poczucie rytmu, wrażliwość na skalę dźwięków, słuch muzyczny.

Wielu rodziców zastanawia się czy zapisać swoje dziecko na lekcje gry na jakimś instrumencie muzycznym i kiedy to zrobić. Nauka gry daje wiele korzyści dla rozwoju dziecka. Pomaga kształtować takie umiejętności, które będą przydatne w różnych dziedzinach dorosłego życia. Zdolności muzyczne ujawniają się dość wcześnie. Już kilkuletnie dziecko może przejawiać wyższy stopień rozwoju słuchu muzycznego, poczucia rytmu i pamięci muzycznej. Należy pracować nad pobudzaniem i rozwijaniem tych zdolności. Naukę gry na dowolnym instrumencie muzycznym najlepiej rozpocząć w wieku szkolnym. W młodszym wieku dziecka, kontakt z żywą muzyką i różne formy muzykowania powinny mieć charakter zabawowy.

Lista korzyści płynących z nauki gry na dowolnie wybranym przez dziecko instrumencie muzycznym jest długa i warto się z nią zapoznać.

Gra na instrumentach muzycznych mobilizuje do koncentracji uwagi. Podczas doskonalenia jakiejś frazy muzycznej, dziecko trenuje umiejętność skupiania uwagi na zadaniu przez określony czas. To jest również trening pamięci. Ćwiczenia gry na instrumencie poprawiają planowanie motoryczne, sprawność manualną, płynność i precyzję ruchów dłoni, koordynację pracy oka, ręki i słuchu. Są wielozmysłową stymulacją. Dziecko ćwiczy cierpliwość poprzez wytrwałość i skupienie w czasie wprawek muzycznych. Kreuje się piękna cecha charakteru jaką jest wola pracy nad wybranym zadaniem. Cecha bardzo przydatna w dorosłym życiu. Młodzi muzycy chętnie prezentują swoje umiejętności i osiągnięcia przed rodzicami, rówieśnikami i szerszą publicznością. To wzmacnia wiarę we własne siły, zachęca do dalszej pracy nad sobą, daje poczucie własnej wartości, podnosi samoocenę. Rozwija wyobraźnię, kreatywność i odwagę do ekspresji artystycznej. Obcowanie z żywą muzyką ułatwia kontakty społeczne i umiejętności komunikacyjne. To dobra okazja do treningu prawidłowych zachowań społecznych, wystąpień publicznych i otwartości na ekspresję artystyczną własną i innych. Muzyka może stymulować procesy leczenia. Moje własne obserwacje nasuwają mi skojarzenie, że dzieci uczące się gry na jakimś instrumencie lepiej radzą sobie z nauką matematyki i języków obcych. W wielu systemach edukacyjnych, między innymi w Szwajcarii, kładzie się duży nacisk na umuzykalnianie i naukę gry na instrumentach muzycznych, zwłaszcza w początkowych etapach nauczania. Doświadczenia muzyczne działają pobudzająco na intelekt i ułatwiają wysiłki twórcze również w innych dziedzinach życia. Warto umieć grać na jakimś instrumencie. Czy można się z tym nie zgodzić?

Źródło:

Jean Ayres, Dziecko, a integracja sensoryczna, Gdańsk 2015
Maria Borkowska, Kinga Wagh, Integracja sensoryczna na co dzień, Warszawa 2010
Maria Żebrowska, Psychologia rozwojowa dzieci i młodzieży, Warszawa 1986
https://www.nhs.uk/start4life

Muzyka i inne dźwięki, a rozwój małego dziecka

Wszystkie codzienne czynności przepełnione są elementami muzycznymi. Oddychamy, poruszamy się i mówimy w określonym rytmie. Dochodzą do nas przeróżne dźwięki z otaczającego świata. Muzyka towarzyszy człowiekowi na długo przed urodzeniem i aż do samego końca życia.

W okresie prenatalnym zmysł słuchu odbiera wiele bodźców: bicie serca matki, jej głos, odmierzane jej rytmiczne kroki i inne dźwięki z otoczenia. Rozwijające się od pierwszych tygodni życia zmysły, w tym zmysł słuchu, mają duży wpływ na rozwój układu nerwowego. W 20 tygodniu życia płodowego słuch działa prawie tak samo jak u dorosłego. Maluszek w tym czasie odbiera bodźce akustyczne i potrafi je odróżniać. Słysząc muzykę i inne dźwięki, reaguje zmianami aktywności ruchowej. Badania wykazują, że od 17 tygodnia ciąży, płód odpowiada na muzykę ruchami. U bliźniąt dwujajowych reakcje ruchowe na tę samą melodię bywają różne. Od 8 miesiąca życia płodowego, dziecko odróżnia głos matki i innych osób. W tym czasie stwierdza się korzystny wpływ muzyki, a zwłaszcza śpiewu mamy, na rozwój dziecka, w szczególności na jego rozwój psychiczny, intelektualny i oczywiście rozwój inteligencji muzycznej.

Można znaleźć gotowe playlisty dla kobiet w ciąży. Muzyka ma wielki wpływ na układ nerwowy każdej osoby zdolnej odbierać wrażenia słuchowe. Korzystnie działa na ciało i psychikę. Słuchanie muzyki w ciąży to korzyść dla mamy i dziecka. Warto w tym okresie umilać sobie życie ulubioną muzyką.

Po urodzeniu, z wyizolowanego i wytłumionego środowiska w brzuszku mamy, dziecko dostaje się do świata pełnego różnorodnych dźwięków. Obecność płynów płodowych w przewodach słuchowych noworodków jest naturalną ochroną przed nadmiarem i intensywnością bodźców dźwiękowych. W tym okresie maluszek reaguje na dźwięki specyficznymi reakcjami ruchowymi i zmianą tętna. Z czasem, niemowlę sprawia wrażanie koncentrowania się na dźwiękach, reaguje na grzechotki i inne zabawki emitujące dźwięki. W pierwszych miesiącach życia dziecko jest bardzo uwrażliwione na intensywność i intonację ludzkiego głosu, w szczególności mamy. Spokojne melodie kołysanek śpiewane przez mamę uspokajają maluszka, a inne nieznane dźwięki mogą go drażnić i doprowadzić do zniecierpliwienia, a nawet płaczu. Niemowlęta zaczynają eksperymentować ze swoim głosem. Próbują dostosować swój głos do głosu mamy. Można dopatrzeć się w tym komunikacji między nimi.

Od szóstego miesiąca życia dzieci żywo i chętnie reagują na muzykę. Wraz z rozwojem lokomocji te reakcje stają się coraz bardziej złożone i ekspresywne. Rytmicznie kołysanie się lub naśladowanie poskakiwania w pozycji siedzącej lub stojącej to częste reakcje na ulubioną muzykę. Rozwija się muzyczne gaworzenie, w okresach rozwoju mowy, określane czasem jako okres melodii. Od dziewiątego miesiąca życia obserwuje się wzrost aktywności poznawczych również tych nakierowanych na muzykę. Dziecko rozpoznaje głosy ludzi, zwierząt i otoczenia. Ma poczucie rytmu, odróżnia śpiew od mówienia, rozpoznaje melodie grane lub śpiewane. Coraz większa sprawność ruchowa pozwala dziecku reagować na muzykę pląsami i tańcami według własnego pomysłu. Niektóre maluszki wprost automatycznie zaczynają po swojemu tańczyć, słysząc muzykę. Są żłobki, które zapewniają zajęcia umuzykalniające. Kontakt z muzyką i dźwiękami sprzyja rozwojowi dziecka. Pobudzają się reakcje emocjonalne, rozwija się aktywność ruchowa dziecka. Słuchając muzyki, maluszki ćwiczą uwagę, by z czasem ich koncentracja uwagi stawała się mocniejsza i coraz dłuższa.

Różne dźwięki pomagają maluszkom wyciszać się, uspokajać i relaksować. Szczególna uznanie zdobył sobie biały szum.

Czym jest ów biały szum i dlaczego pomaga dzieciom dobrze spać?

Idąc za wyjaśnieniami Wikipedii: „Biały szum to rodzaj szumu akustycznego o całkowicie płaskim widmie; nazwa wyprowadzona przez analogię do widma optycznego fali elektromagnetycznej: światło białe to de facto szum elektromagnetyczny mieszaniny wszystkich możliwych barw o całkowicie płaskim widmie w zakresie widzialnym.

Intensywność szumu białego teoretycznie jest statycznie równomierna w całym paśmie – od zera do nieskończoności, lecz w praktyce przyjmuje się do rozważań tylko pewne zakresy częstotliwości (w akustyce jest to zazwyczaj pasmo słyszalne, od kilkunastu Hz do dwudziestu kiloherców, jednak przy analizowaniu innych zjawisk pasmo to jest stosowne do zakresu ich zmienności). Równomierność ta sprowadza się do tego, że na każdy hercszerokości pasma przypada taka sama moc analizowanego szumu, zatem taką samą moc ma on w zakresie od 15 do 16 Hz, co w zakresie 15 000 do 15 001 Hz

Co w praktyce oznacza to dla rodzica?

Najprawdopodobniej szum ten, to dźwięk, który przypomina dziecku środowisko prenatalne, kiedy to płód słyszy odgłosy przepływającej krwi w pępowinie i w ustroju matki. Być może jest to wdrukowany odruch poczucia bezpieczeństwa i spokojnego snu, jaki dziecko miało w brzuszku u mamy.

Z myślą o zdrowym i spokojnym śnie Twojego dziecka, możesz użyć suszarki do włosów, odkurzacza, ale możesz również sprawdzić, którą płytę z białym szumem lubi Twoje dziecko. Eksperymenty z tymi dźwiękami są tanią i bezpieczną metodę zagwarantowania dziecku zdrowego i spokojnego snu. Zdecydowanie bezpieczniej jest używać gotowych nagrań z białym szumem niż włączać urządzenia techniczne w środku nocy.

Wiele mówi się o wręcz magicznych właściwościach białego szumu, jak pomaga ludziom, a nawet zwierzętom w relaksacji i zasypianiu. Biały szum brzmi jak wolny, spokojny szeleszczący odgłos „szszsz”. Dla niektórych kojarzy się z dźwiękiem deszczu lub fal morskich, lub odgłosem wiatru w lesie. Ten bardzo spokojny dźwięk, naturalny balsam dla uszu i umysłu, jest w istocie darem natury podobnie jak woda i powietrze. Stymulując wrażliwość słuchową dziecka, nie zapominajmy o odgłosach przyrody w wersji na żywo.

Po skończeniu pierwszego roku życia, dziecko, ekspansywnie poznaje swoje otoczenie, zdobywając nowe umiejętności. Doskonali swoje chodzenie. Ta sprawność wzbogaca jego umiejętności reagowania na muzykę. Małe słodziaki, słuchając muzyki, wykonują ruchy taneczne, które bywają nieskoordynowane z rytmem muzyki, ale często zgodne ze zmianami jej tempa i charakteru. Dziecko zaczyna śpiewać i lubi tę ekspresję. Początkowo śpiewa kilka powtarzalnych dźwięków.

Od tego momentu dziecko będzie rozszerzało zasób wypowiadanych dźwięków i śpiew będzie towarzyszył jego codziennym czynnościom. Stanie się ważnym elementem w tym etapie rozwojowym. Najpierw rozwija się słuch a potem mowa. Dziecięce śpiewanie jest świetnym ćwiczeniem usprawniającym aparat artykulacyjny.

Okres sensytywny właściwy dla muzyki rozpoczyna się 4 miesiące przed narodzeniem i trwa do drugiego lub trzeciego roku życia, przy czym podstawowe znaczenie ma pierwszych 12 miesięcy. Warto wtedy dostarczyć dziecku odpowiednią porcję wrażeń słuchowych i następnie stworzyć przy muzyce możliwości do ekspresji ruchowej i wokalnej. Nucone i śpiewane przez mamę dziecięce piosnki i kołysanki są naturalną stymulacją prawidłowego rozwoju emocjonalnego i umysłowego dziecka.

Należy zachęcać maluszki do tańca i śpiewu przez naśladownictwo nas dorosłych oraz przez wzmocnienia pozytywne, czyli poprzez brawa, zachwyty, owacje, nagrody itp. Dodatkowo wdrażamy w ten sposób nasze dziecko do wystąpień publicznych. Jest to umiejętność niełatwa i w życiu społecznym niezwykle przydatna. Zaczyna być potrzebna już w przedszkolu i przydaje się niemal przez całe życie.

Źródło:

Jean Ayres, Dziecko, a integracja sensoryczna, Gdańsk 2015
Maria Borkowska, Kinga Wagh, Integracja sensoryczna na co dzień, Warszawa 2010
Maria Żebrowska, Psychologia rozwojowa dzieci i młodzieży, Warszawa 1986

7 skoków rozwojowych w okresie niemowlęcym

Skoki rozwojowe to temat niezwykle ważny dla młodych rodziców, ponieważ pełniejsze poznanie tego zagadnienia pozwala lepiej radzić sobie z trudnościami, unikać niepotrzebnego stresu i zamartwiania się. Poszerzanie wiedzy o rozwoju małego dziecka zwiększa kompetencje rodzicielskie daje poczucie radości z faktu bycia rodzicem oraz pozwala odnosić sukcesy w tym zakresie i odczuwać pełną satysfakcję.

I skok rozwojowy: 5-6 tydzień życia; drugi miesiąc życia

W tym czasie raptownie pojawia się większa, ogólna dojrzałość maluszka. Dojrzałość ta dotyczy głównie organów wewnętrznych, metabolizmu i narządów zmysłu. Wrażania dotykowe i węchowe są bardzo istotne w tym okresie. Zapach mamy i jej mleka jest rozpoznawalny. Należy być czujnym przy wprowadzaniu nowych zapachowych kosmetyków mamy i dziecka. Maluszek jest wrażliwy na dźwięki. Początkowo, po porodzie obecność płynów płodowych w przewodach słuchowych była naturalnym wytłumieniem bodźców dźwiękowych. W 5 tygodniu życia nadmierny hałas może być drażniący. Należy unikać hałaśliwych miejsc i ograniczyć rozmowy podniesionym tonem przy dziecku. Dziecko aktywniej rozgląda się wokół siebie. Zaczyna lepiej widzieć na odległości dalsze niż 20-30 cm. Bardziej reaguje na obecność ludzi. Inaczej reaguje na twarz mamy, a inaczej na twarze obce. Najlepiej dostrzegają te zmiany rodzice. Przy płaczu pojawiają się pierwsze łzy, ale i pierwsze uśmiechy. Początki takiej interakcji pozwalają budować cudowną więź między rodzicem, a dzieckiem.

II skok rozwojowy: 7-9 tydzień życia; drugi miesiąc życia

Wcześniej otaczający świat dziecko odbierało jako zintegrowaną całość. W tym czasie niemowlę zaczyna dostrzegać zróżnicowane elementy wokół siebie Pojawia się bardziej świadome odczuwanie własnego ciała. Dziecko zaczyna bawić się swoimi rączkami, chociaż jego ruchy są wciąż niezbyt płynne W rozwoju myślenia, to stadium rozwijania schematów. Teraz zaczyna koordynować te schematy: chwytanie. ssanie, patrzenie. Doświadczanie swoich rączek pomaga w treningu myślenia na tym etapie. Wprowadzanie rytuałów jest ważne. Dziecko odczuwa rytm dnia. Powtarzające się schematy: kąpiel, karmienie, zabawa, masaże itp. są odbierane przez dziecko i zachowanie ich powtarzalności daje maluszkowi komfort i poczucie bezpieczeństwa.

III skok rozwojowy: 11-12 tydzień życia; trzeci miesiąc życia

Wprowadzone rytuały pozwalały dobrze funkcjonować całej rodzinie. Ten skok rozwojowy zaburzy to, ponieważ dziecko zaczyna wtedy dostrzegać detale: intonację głosu, faktury przedmiotów, wzory. To dla niego zupełnie nowa rzeczywistość. Dziecko w tym wieku dość aktywnie poznaje otaczający go świat poprzez branie wszystkiego do buzi. W sposób jeszcze niezdarny potrąca raczkami i nóżkami różne obiekty, głownie zabawki. Dzieci odkrywają swój głos, przechodząc z jednego rejestru na drugi. Chętnie go używają piszcząc i krzycząc. Jego motoryka dostarcza mu sporej porcji wrażeń poprzez przewracanie się z brzuszka na plecy i odwrotnie, a stabilne utrzymywanie wysoko głowy, pozwala ogarniać wzrokiem większą przestrzeń. Zauważy np. kota lub psa przechodzącego obok niego, lub to, że w pokoju zrobiło się ciemniej, bo właśnie słońce zaszło za chmury. Początkowo może być tym poirytowane. Znowu gorzej śpi, gorzej je, jest marudne bez wyraźnej przyczyny, nie daje się uspokoić. Zdenerwowanie mamy wyrażone w głosie i gestach, tylko pogarsza sytuację. Wyciszenie emocji otoczenia i propozycje zabaw z wyważoną dozą wrażeń sensorycznych pomoże przetrwać ten skok.

IV skok rozwojowy: 14-19 tydzień życia; piąty miesiąc życia

W rozwoju myślenia rozpoczyna się okres odtwarzanie interesujących zdarzeń (odkrywanie procedur). Zaczyna rozumieć, że jedne rzeczy wynikają z innych. Potrząsanie grzechotką wydobywa dźwięki. Ma większą świadomość zdarzeń. Jest to początek uczenia metodą 'prób i błędów’; początek rozumienia 'pojęcia przedmiotu’. Sięga po zabawkę, która go interesuje. Potrafi coś z niechęcia odepchnąć. Aktywniej komunikuje się odbierając intonację głosu i próbując swoje głużenie wykorzystać do porozumiewania się. Reaguje na swoje imię i pozytywnie odbiera pieszczotliwą intonację głosu rodziców. Spokojne melodie kołysanek śpiewane przez mamę uspokajają maluszka. Warto spróbować. Dużo nowych wrażeń i aktywności pojawia się w tym okresie, w związku z tym ten skok rozwojowy może trwać dłużej, chociaż jego przejawy są podobne do wcześniejszych: niepokój, marudzenie i rozdrażnienie, wybudzanie się w nocy z płaczem. Minie kilka dni i maluszek zacznie spokojnie korzystać ze swoich nowych umiejętności.

V skok rozwojowy: 22-26 tydzień życia; siódmy miesiąc życia

Niemowlę rozpoznaje bliskich. Na widok obcych zachowuje rezerwę. Pojawia się lęk separacyjny, który jest wzmożoną potrzebą bycia z mamią. Eksploracja otoczenia przybiera na sile. Dziecko pełzając, dociera do różnych miejsc. Stabilnie siedząc, ma większe pole widzenia. Manipulacja zabawkami jest bardziej wyrafinowana, wkłada i wyjmuje je z pudełka, uderza dwoma przedmiotami o siebie. W Tym czasie zwykle rozszerzana jest dieta dziecka. To przecież cały arsenał wrażeń smakowych, zapachowych i dotykowych. Zanim dziecko oswoi się z takim ogromem wrażeń, może mieć kilka kryzysowych dni. Należy uzbroić się w cierpliwość i czułością wesprzeć malca w tym trudnym dla niego czasie.

VI skok rozwojowy: 32-37 tydzień życia; dziewiąty miesiąc życia

W myśleniu pojawia się koordynacja schematów (intencjonalne zachowanie). To przełomowy okres w rozwoju inteligencji. Dziecko potrafi rozróżniać kształty. Zaczyna porządkować świat według kategorii. Potrafi wskazać na obrazku pieski, ptaszki, auta, kwiatki itp. To czas, by podać maluchowi pierwszą książeczkę, którą będzie manipulował i wspólnie z rodzicami uczył się „czytać”. E-booki zostawmy na dużo później. Maluszek w tym okresie przeżywa silne emocje. Potrafi być zazdrosny o mamę, ale też czule się przytulać do ulubionej zabawki lub swojego czworonoga. Ten skok rozwojowy często przejawia się marudzeniem i wymuszaniem płaczem pożądanych reakcji rodziców. W tym okresie rozwojowym dziecko nie odróżnia jeszcze dobra od zła. Jego myślenie wciąż pozostaje na etapie sensoryczno-motorycznym.

VII skok rozwojowy: 41-48 tydzień życia; jedenasty miesiąc życia

Od tego skoku rozwojowego dziecko wykrywa nowe sposoby łączenia schematów myślowych. Podczas kąpieli uderza różnymi przedmiotami w wodę, obserwując efekt. Potrafi dostrzec powiązania między zdarzeniami. Po schowaniu zabawki wie, że ona istnieje, mimo że jej nie widzi i próbuje po nią sięgać. Potrafi burzyć i budować proste konstrukcje z klocków. Dopasowuje kształt klocka do otworu. Próbuje samodzielnie posługiwać się łyżeczką. Mowa bierna i czynna rozwija się intensywnie. Pojawiają się pierwsze słowa i zdarzają się proste zdanie. Sprawność lokomocyjna jest coraz większa. Poznawanie świata odbywa się za pomocą wszystkich zmysłów. Podczas tego skoku rozwojowego może pojawić się rozchwianie emocjonalne, drażliwość i wrażenie jakby dziecko zapomniało o nabytych wcześniej umiejętnościach. Ten skok rozwojowy minie po kilu dniach, podobnie jak wszystkie wcześniejsze.

Jako uzupełnienie tematu pragnę Państwu zaproponować Serię krótkich filmów na kanale YouTube „POROZMAWIAJMY…”. która zawiera 8 odcinków, w nich opowiadam o skokach rozwojowych w pierwszym roku życia dziecka.

www.youtube.com/channel/UC4kithHQ5blapGs2IK7x_5w?view_as=subscriber

Polecam również fanpage: Bawię Uczę Doradzam www.facebook.com/dzieckokreatywne

Źródło:

Maria Żebrowska, Psychologia rozwojowa dzieci i młodzieży, Warszawa 1986
http://tematy.edziecko.pl/szukaj/edziecko/skoki+rozwojowe

Czym są skoki rozwojowe?

Przygotowując się do narodzin dziecka, rodzice starannie gromadzą wszystkie sprzęty i urządzenia potrzebne do komfortowej opieki nad maluszkiem. Lista zakupów przed porodem jest długa. Cała rodzina przeorganizowuje sobie życie. Planują wsparcie ze strony osób bliskich po porodzie, urlopy, organizację prowadzenia domu: pranie, sprzątanie, spacery, przygotowanie zdrowych posiłków do szybkiego serwowania dla przyszłej mamy itp.

Warto zaopatrzyć się w niezbędna wiedzę o rozwoju w pierwszych 12 miesiącach życia, żeby być lepiej przygotowanym do wszystkich sytuacji jakie mogą zaskoczyć młodych rodziców.

Dzisiaj chcę się skupić na jednym z ważniejszych i wartym poznania zagadnieniu, dotyczących funkcjonowania dziecka w pierwszym roku życia. Ten temat to skoki rozwojowe.

Rozwój dziecka objawia się skowo. Znaczy to tyle, że po okresach, w których nie dzieje się nic szczególnego, przychodzą dni, kiedy dziecko zaczyna zachowywać się inaczej. Zacznie przejawiać nowe umiejętności, sygnalizować nowe potrzeby, będzie reagować w sposób bardziej złożony, komunikacja z nim stanie się coraz bardziej czytelna, najpierw dla rodziców, później dla innych. Dziecko rozwija się. Zanim jednak będziecie cieszyć się osiągnięciami Waszego skarba, przejdziecie tzw. skoki rozwojowe.

Skok rozwojowy wiąże się z rozwojem mózgu i całego układu nerwowego. Coraz doskonałej funkcjonujący układ nerwowy zaczyna inaczej odbierać i przetwarzać bodźce z otoczenia oraz z wnętrza organizmu. Reakcje na te bodźce również stają się bardziej złożone. Dziecko w te dni naturalnie i szybko uczy się nowych umiejętności. To jest rozwój.

Pierwsze, zwykle dwa lub trzy dni takiego skoku są trudne. Najbardziej trudne są dla dziecka. Proszę sobie wyobrazić, że nagle wszystko słyszymy i widzimy ostrzej. Świat, w którym żyliśmy dotychczas nagle stał się inny, nowy i nie możemy wrócić do naszego bezpiecznego bytowania. W świecie dorosłych taką podobną sytuacją może być na przykład wyjście ze strefy komfortu. Kto zrobił taki krok wie, że nie jest to łatwe nawet dla silnych i świadomych jednostek. Maluszek nie ma tak rozwiniętego myślenia jak dorosły i nie potrafi powiedzieć co przeżywa. Jest z tym sam.

W czasie skoku rozwojowego dziecko staje się niespokojne, płaczliwe, rozdrażnione, może gorzej spać, dotychczasowe sposoby na uspokojenie przestają działać. To trudne chwile dla rodziców. Nie wiedzą co dzieje się z ich maleństwem, nie potrafią mu pomóc. To duży stres. Czujny, obserwujący rodzic bierze po uwagę chorobę, ząbkowanie, kolkę, reakcję na leki, kosmetyki, przemęczenie bodźcami i wiele jeszcze innych okoliczności, przez które dziecko może się gorzej czuć. Po wyeliminowaniu ich i biorąc po uwagę konkretne tygodnie życia dziecka, możemy mieć przekonanie, że to właśnie skok rozwojowy. Po kilku dniach wszystko powinno wrócić do normy. W tych dniach należy zminimalizować ilość bodźców, żeby dziecko stopniowo przyzwyczaiło się do swojego nowego odbierania świata. Warto zachować spokój, wykazać dużą cierpliwość. Czułość mamy jest zawsze najskuteczniejszym balsamem. Chyba też nie ma innego wyboru. To trzeba przeczekać.

Skoki rozwojowe pojawiają się w konkretnych tygodniach i pierwszym roku życia jest ich 7.

Określenie dokładnej daty już nie jest takie proste, ponieważ rozwój dziecka przebiega indywidualnie i to jest kwestia bezdyskusyjna. Liczy się również termin porodu. U dzieci urodzonych 2 tygodnie przed lub po wyznaczonej dacie porodu, skoki rozwojowe będą pojawiały się w innym czasie. W prognozowaniu skoków rozwojowych, należy się odnieść do wyznaczonej daty porodu przez lekarza.

Czujna obserwacja rodzica i jego świadomość procesu rozwoju niemowlęcia, jest najważniejsza, by rozpoznać ten czas.

Następny wpis będzie poświęcony przybliżeniu konkretnych, następujących po sobie skoków rozwojowych.

Zapraszam również do obejrzenia krótkiego filmu na kanale YouTube: www.youtube.com/watch?v=mcurFTBrhQA&t=293s

Źródło:

Maria Żebrowska, Psychologia rozwojowa dzieci i młodzieży, Warszawa 1986

http://tematy.edziecko.pl/szukaj/edziecko/skoki+rozwojowe

Aktywność fizyczna od urodzenia, to ważny filar dobrego rozwoju dziecka

Dzieci aktywne fizycznie są zdrowsze, szczęśliwsze, bardziej przygotowane o zadań przedszkolnych i szkolnych, oraz lepiej śpią.

Poza tym aktywność fizyczna sprzyja budowaniu poprawnych relacji z innymi, rozwija umiejętności społeczne, utrzymuje w dobrej kondycji zdrowie, pomaga w utrzymaniu prawidłowej masy ciała, rozwija mięśnie i kości, wpływa na rozwój mózgu i uczenie się, wspiera rozwój ruchowy i planowanie motoryczne.

Aktywność fizyczna ważna jest od samego początku.

Po urodzeniu aktywność fizyczna noworodka bazuje głownie na odruchach bezwarunkowych. Są dobrym wskaźnikiem prawidłowego rozwoju. Każda wizyta u pediatry w tym okresie nie może obejść się bez ich badania. Są ważne, mimo że są tylko automatyczną reakcją głównie mięśni, bez udziału mózgu. Ich istnienie świadczy o prawidłowym rozwoju układu nerwowego.

Z czasem, odruchy te wygaszają się. Jedne wcześniej, inne później. Prawidłowa dynamika tych odruchów jest znana nie tylko lekarzom, ale również innym specjalistom zajmującym się rozwojem dzieci: fizjoterapeutom, terapeutom SI, czy neurologopedom. Znajomość tej dynamiki jest pomocna w diagnozowaniu ewentualnych nieprawidłowości w rozwoju.

Wraz z wygaszaniem odruchów bezwarunkowych, zaczynają pojawiać się odruchy warunkowe. Od tego momentu możemy mieć większy wpływ na aktywność fizyczną dziecka. Organizujmy przestrzeń, w której maluszek będzie mógł działać na miarę swoich możliwości rozwojowych.

Rozwój należy wspierać. Nie należy go przyspieszać.

Poradniki dla młodych rodziców są pełne opisów i wskazówek jak powinien przebiegać rozwój aktywności fizycznej w pierwszych dwunastu miesiącach życia. Trzeba obserwować swoje dziecko i dać mu czas na przejście przez wszystkie etapy rozwojowe w tym okresie. Rozwój to sprawa indywidualna, może przebiegać nieco odmiennie u różnych dzieci. W razie niepewności, konsultacja z pediatrą powinna rozwiać wszelkie wątpliwości.

Co to znaczy wspierać rozwój i stwarzać dla niego przestrzeń?

Oznacza to ni mniej, ni więcej, tylko: Baw się ze swoim dzieckiem!

Najlepiej 3 godziny w ciągu dnia i każdego dnia.

Jeśli niemowlę leży na brzuszku i próbuje podnosić główkę, daj mu szansę, żeby to ćwiczyło. Prawdziwe zmęczenie zakomunikuje wyraźnym niezadowoleniem. Ułóż zabawkę w pewnej odległości, żeby była zachętą do trzymania głowy wysoko, tak by dziecko mogło zabawce się przyglądać. Starsze niemowlę, będzie podążało ku tej zabawce pełzając lub raczkując. Daj mu szansę na sukces.

Nie wyręczaj, czule zachęcaj. Zawsze ciesz się z sukcesu swojego dziecka. Zawsze stawiaj zadania ze strefy jego najbliższego rozwoju. O tej strefie pisałam już wcześniej. Wpis pt. Co to jest strefa najbliższego rozwoju? wyjaśnia jak należy zadaniować dzieci, żeby odnieść sukces. Zbyt trudne zadania, frustrują dziecko i rodzica, a zbyt łatwe nudzą i nie motywują do działania.

Buduj z klocków, pływaj z maluchem w basenie, tańcz, spaceruj, bawcie się w brudzące zabawy. Ciekawe pomysły na takie zabawy znajdziecie na moim fanpage „Bawię Uczę Doradzam”. Skacz przez płaskie przeszkody, najlepiej przez kałuże. Twoje dziecko będzie Cię za to kochało zawsze;). Grajcie w piłkę. Najpierw w „rzucaj-łap”, a później w to co wam sprawia frajdę. Naucz je gier zespołowych i uczestnicz w tych grach. Zabieraj je na place zabaw, by mogło się wspinać, huśtać, skakać, pokonywać przeszkody. Pokonując przeszkody fizyczne, nauczy się wytrwałości, cierpliwości i innowacyjności w rozwiązywaniu problemów. Pokaż mu gry terenowe. Naucz jeździć na hulajnodze, rowerze, wrotkach, łyżwach, nartach.

Sam wymyślaj zabawy, które aktywizują fizycznie Twoje dziecko. To inwestycja, która się zawróci.

Źródło:

Marta Baj-Lieder, Agnieszka Borowska-Kociemba, Kręć się, biegaj, baw się z nami, Gdańsk 2016
Klaudia Piotrowska Madej, Agnieszka Żychowicz, Smart Hand Model, Gdańsk 2017
Jean Ayres, Dziecko, a integracja sensoryczna, Gdańsk 2015
Weronika Sherborne, Ruch rozwijający, Warszawa 2002
Maria Borkowska, Kinga Wagh, Integracja sensoryczna na co dzień, Warszawa 2010
Maria Żebrowska, Psychologia rozwojowa dzieci i młodzieży, Warszawa 1986
https://www.nhs.uk/start4life