Miesiąc: wrzesień 2021

Pedagogiczna moc rodziców

Każda rodzina powinna zaspokajać potrzeby swoich członków, nie tylko podstawowe, ale również te wyższe. Specyficzny i charakterystyczny sposób, w jaki to robi, tworzy klimat życia rodzinnego. Podając za literaturą fachową, elementami tego klimatu są: więzy rodzinne, mity rodzinne, atmosfera życia rodzinnego a także kultura duchowa, materialna i pedagogiczna rodziców.

W tym materiale poświęcę więcej uwagi kulturze pedagogicznej rodziców. Nazwałam to zjawisko mocą pedagogiczną, bo w istocie rodzice mają wielką moc w tym zakresie. Czasem nie uświadamiają jej sobie lub nie doceniają jej sprawczości.

Kultura pedagogiczna rodziców stanowi część ogólnej kultury społeczeństwa. Za J. Maciaszkową można powiedzieć, że jest to „zdolność do reagowania w sytuacjach wychowawczych, zgodnego z potrzebami dziecka, określona przez wiedzę, system wartości, norm (…), połączona ze świadomością celów wychowania i umiejętnością oddziaływania wychowawczego w zakresie metod i środków wychowawczych.„

Kulturę pedagogiczną rodziców tworzą trzy główne elementy:

  • Świadomość wychowawcza

Rodzice spostrzegają dziecko jako odrębną osobę, która ma swoje możliwości i potrzeby. Wychowanie traktują jako świadomą zaplanowaną działalność. Stosują pozytywne metody wychowawcze. Odrzucają tresurę i obojętność.

  • Umiejętność nawiązania relacji wychowawczej

Zbudowana więź emocjonalna między rodzicem i dzieckiem będzie służyła działaniom wychowawczym. Podstawą takiej relacji jest miłość. Czasem to wielkie uczucie może przesłaniać prawdę o dziecku. Jak budować relację z dzieckiem, kiedy zacząć i na co szczególnie zwrócić uwagę, odpowiedzi i praktyczne wskazówki znajdziecie w filmie: „Dobre relacje rodzica z dzieckiem”. Zachęcam do obejrzenia. 🙂

  • Wiedza pedagogiczna

Nie ma jednej recepty na dobre wychowanie dziecka. W wyniku badań pedagogicznych, socjologicznych, psychologicznych z wykorzystaniem metod obrazowania mózgu, powstają nowe koncepcje wychowawcze. Warto śledzić rozwój nauki w tym zakresie i czerpać przydatne informacje. Sprawdzone i potwierdzone czynniki skutecznego wychowania to przede wszystkim obecność wychowawcza obojga rodziców. Ich oddziaływania powinna cechować: stałość, konsekwencja, jednolitość oraz umiejętność stosowania metod i środków wychowawczych. Należy uwzględnić predyspozycje dziecka i zastosować indywidualizację.

Każdy zaangażowany rodzic w rozwój swojego dziecka powinien ustawicznie poszerzać swoją wiedzę w zakresie pedagogiki. Znajomość zasad i sposobów oddziaływań pedagogicznych pozwala rodzicom unikać błędów i sprawniej osiągać cele wychowawcze.

Żywię wielką nadzieję, że blog, który prowadzę od ponad trzech lat oraz oferta moich usług na stronie dzieckokreatywne.pl służy Państwu wsparciem, by rozwijać w sobie rodzicielską moc pedagogiczną.  

źródła:

Janina Maciaszkowa; O współżyciu w rodzinie; Nasza Księgarnia; Warszawa;1980

Lidia Cierpiałkowska; Helena Sęk; Psychologia kliniczna; PWN; Warszawa; 2019

Poznaj 5 zabaw pomagających dziecku budować poczucie wartości

Racjonalne poczucie własnej wartości jest elementem sprzyjającym rozwojowi dziecka. Zdarzają się trudne sytuacje, które odbierają dziecku świadomość swoich mocnych stron. Warto zadbać o tę sferę, życia i pielęgnować ją, by w przyszłości uniknąć następstw zaniżonej samooceny.

Proponują 5 zabaw, które powinny sprzyjać rozmowom i aktywnościom podnoszącym samoocenę dziecka.

Mój własny herb

Przygotuj dziecku szablon herbu na sztywnej kartce. Wcześniej porozmawiajcie o mocnych stronach dziecka, jego talentach, umiejętnościach i pozytywnych cechach. Punktem wyjścia może być przeczytana lub obejrzana bajka i omówienie pozytywnych cech bohatera.

Zachęć dziecko, żeby na herbie umieściło znaki, symbole lub ilustracje jego mocnych stron. Może je narysować, namalować lub użyć dowolnej techniki plastycznej. Fajnie sprawdza się kolaż. Dziecko wycina z gazet lub innych materiałów papierniczych elementy, które symbolizują jego dobre cechy. Mogą być postacie zwierząt. Lew, bo jestem odważny, niedźwiedź, bo jestem silny, sowa, bo lubię rozumieć wszystko co dzieje się wokół mnie, itd.

Niech herb zawiśnie w ważnym dla dziecka miejscu.

Pociąg

Przygotuj szablon lokomotywy i wagoników oraz etykiety z nazwami mocnych stron. Przyda się zdjęcie dziecka. Stwórzcie wspólnie pociąg, który będzie miał na imię jak twoje dziecko. Na lokomotywie przyklej zdjęcie, najlepiej z uśmiechniętą buzią. Można dodać etykietę z imieniem lub dziecko może samo podpisać się. Do lokomotywy doczepiajcie wagony. Na każdym niech pojawi się etykieta z pozytywną cechą malca. Możecie wypracować sobie symbole, które odzwierciedlą cechę i będą czytelne dla was. Podpowiadaj dziecku jakie ma mocne strony. Ta zabawa może być kontynuowana. Raz na jakiś czas doczepcie kolejny wagonik z rozpoznaną lub zdobyta nowa umiejętnością. Życzę wam bardzo długiego pociągu! 😊

Lustro

Pobaw się z dzieckiem w naśladowanie gestów i min. Maluch wykonuje różne gesty i miny a ty starasz się odtworzyć jego ruchy. Stajesz się jak odbicie w lustrze. Dziecko doświadcza swojej sprawczości w interakcji z dorosłym. Widzi skupioną uwagę rodzica na sobie. Możecie zabawę rozwinąć w pantomimę. Umówcie się, że sekwencje ruchów będą obrazowały jakąś treść. To dodatkowo pozwoli poćwiczyć nadawanie i rozumienie przekazu pozawerbalnego.

Chmurki

Przygotuj dwie chmurki. Mogą być narysowane lub wycięte z kolorowego papieru. Na błękitnej zapiszcie, narysujcie lub naklejcie, wszystko to co dziecko lubi. Na ciemnoszarej wszystko to czego dziecko nie lubi. Wyrażanie swoich emocji, upodobań, potrzeb i akceptująca postawa rodzica wobec tych informacji pozwoli dziecku lepiej poczuć się z samym sobą. Ciemną deszczową chmurkę zamieńcie w deszcz, w którym rozpuszczą się wszystkie niechciane rzeczy. Wykorzystajcie do tego wizualizację lub wystawcie tę chmurkę na zewnątrz i czekajcie na prawdziwy deszcz. Jasną chmurkę zachowajcie w widocznym miejscu. Dołączcie do niej słoneczko.

Moje zwierzątko

Proponujemy dziecku narysowanie zwierzątka, którym chciało by być. Rozmawiamy o cechach tego zwierzęcia, które imponują dziecku. Dowiadujemy się o potrzebach emocjonalnych i społecznych naszego malca. Zwierzątek może być kilka lub może być stworzona hybryda składająca się z samych części symbolizujących pozytywne cechy i umiejętności, które są ważne dla dziecka. Wspólnie analizując taki rysunek spróbujmy wskazać na przykładach z życia wykorzystanie istniejących mocnych stron dziecka.

Dary dobrych wróżek

Wykorzystaj baśń o Śpiącej Królewnie. Po przeczytaniu fragmentu o tym, jak wróżki obdarowywują księżniczkę różnymi darami, zaproponuj zabawę. Skieruj do dziecka pytanie i zadanie.

– Opowiedz lub narysuj dary, jakimi ciebie obdarowały wróżki w dniu twoich narodzin. Wejdźcie w świat fantazji. Dzieci to lubią. Cechy, które będą wymieniać lub rysować niech będą faktyczne z ich życia. Może to dotyczyć cech charakteru, zdolności jak również cech wyglądu zewnętrznego. Wróćcie do fantazji. Zapytajcie, jakie jeszcze dary mogą objawić się w jego życiu.

Życzę dobrej zabawy 🙂

Źródło:

Lidia Cierpiałkowska; Helena Sęk; Psychologia kliniczna; PWN; Warszawa; 2019

Czy dostrzegasz błędne założenia wychowawcze

Wychowując dzieci staramy się wpoić im zasady, co do których mamy przekonanie, że są wartościowe i przydatne w życiu. Najczęściej są to zasady, które przyswoiliśmy w swoim dzieciństwie. Przejęliśmy je od swoich rodziców lub innych bliskich nam osób. Oni zapewne od swoich protoplastów. Często kierujemy się utrwalonymi w dzieciństwie zasadami bezrefleksyjnie. Stają się one zautomatyzowane. Nad niektórymi warto się zastanowić, zwłaszcza jeśli czujemy się my lub nasze dziecko niekomfortowo ze względu na nie.

Przejęte od wcześniejszych pokoleń założenia wychowawcze przekazujemy swoim dzieciom. Warto wdrażać zasady, co do których mamy osobiste przekonanie a nie wynikają jedynie z powielania starych wzorców.

Przyjrzyjmy się niektórym założeniom wychowawczym, które są wciąż powszechnie obecne.

Samolubstwem jest przedkładanie swoich potrzeb nad potrzeby innych.

Uwaga: Mamy prawo czasem postawić swoje potrzeby na pierwszym miejscu.

Twoje uczucia są niewłaściwe, jeśli to co czujesz nie jest akceptowane przez innych lub nie potrafisz uzasadnić swoich przeżyć.

Uwaga: Mamy prawo być sędziami swoich uczuć i nie wszyscy muszą je rozumieć.

Brakiem szacunku jest wypowiadanie swoich, zwłaszcza odmiennych, opinii w towarzystwie osób starszych, mądrzejszych, wyżej społecznie sytuowanych.

Uwaga: Każdy ma prawo do własnych opinii i przekonań. Osoby mądre chętnie korzystają z nieświadomej kompetencji swoich młodszych rozmówców. To bywa inspiracją kreatywności.

Zawsze postępuj logicznie i konsekwentnie!

Uwaga: Każdy ma prawo do zmiany zdania i wyboru nowych metod postępowania. To jest rozwój.

Niegrzeczne jest protestować przeciw działaniu innych osób. Należy się elastycznie dostosować do innych.

Uwaga: Każdy ma prawo zaprotestować przeciwko działaniom innych osób, jeśli oceniamy je jako szkodliwe. Krytyka powinna być konstruktywna.

Nie negocjuj! Cicho siedź! Możesz mieć gorzej.

Uwaga: Każdy ma prawo negocjować o poprawę swojej sytuacji. Trzeba umieć zadbać o swoje interesy. To jest element asertywności.

Nie zawracaj głowy swoimi problemami innym!

Uwaga: Warto umieć poprosić o pomoc lub wsparcie inne osoby. Czasem to jest najtrafniejszy sposób na rozwiązanie problemu.

Nie marudź! Nie opowiadaj, że źle się czujesz!

Uwaga: Każdy ma prawo do gorszych dni, do odczuwania bólu. Można o tym mówić, czasem nawet należy.

Przyjmuj rady starszych i stosuj się do nich!

Uwaga: Umiejętność krytycznego podejścia do cudzych rad i odrzucania ich wielokrotnie pozwala uniknąć manipulacjom rozmówcy.

Nie będziesz lubiany, jeśli nie będziesz starał się zadowolić innych.

Uwaga: Dbanie o zadowolenie innych nie gwarantuje ich sympatii. Warto być asertywnym.

Jakie znacie inne błędne założenia wychowawcze, które zaobserwowaliście. Podzielcie się nimi w komentarzu.

Źródło:

McKay M.; Davis M.; Fanning P.; Sztuka skutecznego porozumiewania się; Gdańsk 2021