Z mamą w kuchni – moje pierwsze chemiczne laboratorium

Kuchnia może być świetną przestrzenią do działań edukacyjnych. Wiele domowych pomieszczeń ma potencjał do kreatywnych zabaw z dziećmi.

W kuchni przygotowuje się posiłki. Jest tam wiele ciekawych naczyń, narzędzi, urządzeń, produktów, zapachów i kolorów. W kuchni zawsze coś się dzieje. Spędzamy w niej sporo czasu i nie bez powodu nazywana jest sercem domu.

Podrzucam pomysł na ciekawy chemiczny eksperyment do wykonania w kuchni. Współpraca mamy lub taty z małym chemikiem – odkrywcą będzie konieczna.

Chemia otacza nas wszędzie. Spożywcze produkty należą do różnych grup chemicznych.

Wspólnie z dzieckiem możecie badać, które z nich są kwasami, a które zasadami.

Z czasów szkolnych pamiętamy, że do takich eksperymentów używaliśmy papierka lakmusowego. W kuchni poradzimy sobie bez niego. Potrzebujemy jednak wskaźnika, który po kontakcie z kwasem lub zasadą zmieni kolor.

Taki wskaźnik przygotujemy z czerwonej kapusty.

Oto przepis:

  1. Posiekaj kilka liści czerwonej kapusty.
  2. Rozetrzyj je na miazgę, tak aby wydobyć jak najwięcej barwnika z liści.
  3. Zalej miazgę wrzątkiem i pozostaw do ostygnięcia.
  4. Przecedź płyn przez drobne sito i przelej do pojemnika z zakrętką.

Roztwór wskaźnikowy gotowy.

Eksperymentuj!

W słoiczkach mieszaj wybrane kuchenne produkty z przygotowanym wskaźnikiem.

Zmieszaj wskaźnik z sokiem z cytryny, z octem, z proszkiem do pieczenia, z wodą z mydłem, z napojami gazowanymi. Możesz badać na kwasowość i zasadowość wiele produktów, które akurat masz w domu.

Wskaźnik, po kontakcie z substancjami o odczynie kwaśnym, zmieni kolor na czerwony lub pomarańczowy. Natomiast po kontakcie z substancjami i o odczynie zasadowym, zmieni się na kolor niebieski lub zielony.

To będą eksperymenty odkrywcze nie tylko dla dzieci.

Wspólna zabawa całej rodziny cementuje więź. Daje radość wspólnej przygody. Rozbudza u dziecka zainteresowania w stronę nauki. Rozwija kreatywność i umiejętność działania w grupie. Wzbogaca o nowe trudne słownictwo. W szkole pomoże mu czuć się pewniejszym siebie. Zachęci do podejmowania nowych szkolnych wyzwań.

Źródło:

  • Barbara Taylor; „Zabawa i nauka Kolor i światło”; Oficyna Wydawnicza BGW; Warszawa 1991

Odkryj na nowo znane ci przestrzenie, które mają duży potencjał zabawowy dla twojego dziecka

Czy udało się wam kiedyś uchwycić widok szczęśliwego dziecka bawiącego się pokrywkami do garnków, drewnianą łyżką, plastikowym mieszadełkiem, kuchenną lub łazienkową wagą?

Siedząc na kanapie, rozejrzyjcie się w koło. To nic, że prawdopodobnie rzuci się wam w oczy tylko bałagan. Tam znajdziecie również wielki potencjał zabawowy.

Dzieci was poprowadzą. Dajcie im chwilę swobody lub moment, żeby się ponudziły. To jest niesamowite, jakie zabawy potrafi wymyślać młody umysł korzystając ze zwykłych domowych rzeczy. Nowe nieznane przedmioty są wyzwaniem dla malca. Pragnie je poznać pod każdym względem a nowatorskie zastosowanie tych rzeczy wymyśli sam.

Wszystkie eksperymenty z odkryciem nowego wykorzystania zwykłych domowych przedmiotów i sprzętów to w czystej postaci trening koncentracji uwagi, sprawności manualnej, kreatywności i innowacyjności. Dziecko uczy się organizować sobie czas i przestrzeń do realizacji swoich pomysłów-celów.

Czyż nie takich umiejętności pragniemy dla naszego dziecka w jego dorosłym życiu?

Co dać dziecku do zabawy i gdzie tego szukać?

Idziemy do łazienki.

Potencjał zabawowy mają: rolki po papierze toaletowym, szczotki do zębów, szczotki do włosów, grzebienie, przeróżne szczoteczki, mydelniczka, turystyczny zestaw – pojemnik na szczoteczkę do zębów i komplet pojemników na płyny, których używa się podczas podróży lotniczych, lusterka, pusta kosmetyczka, małe ręczniki, metalowe plastikowe lub wiklinowe pojemniki, kosze, koszyczki, waciki kosmetyczne, suche gąbki i myjki kąpielowe.

Idziemy do kuchni.

Tam znajdziemy: dzbanuszki, łyżeczki, foremki do lodu, foremki do mufinek: plastikowe, metalowe lub papierowe, silikonowe, aluminiowe formy do ciasta, metalowe, plastikowe miski różnej wielkości, przykrywki do garnków, małe patelnie i rondle, pojemniki do przechowywania żywności, foremki po jajkach, tłuczek do ziemniaków, wałek do ciasta, trzepaczkę do ubijania piany, szczypce, zestaw drewnianych łyżek, słoje z zakrętkami.

Wyjmowanie ze zmywarki naczyń to zajęcie niezwykle zajmujące i jednocześnie bardzo kształcące dla małej osóbki. Dotykanie tych wszystkich przedmiotów, które mają przeróżne kolory, faktury, temperaturę, kształty oraz przenoszenie ich w wyznaczone miejsce jest ulubionym zajęciem dzieci na pewnym etapie życia. Angażujcie maluszki do tej współpracy, bo to jest niezwykle rozwijające doświadczenie. Rozładowywanie zmywarki potrwa trochę dłużej, niż robilibyście to bez małych pomocników. Jest też ryzyko, że coś się stłucze. Warto poświecić się. Po wspólnej pracy nie zapomnijcie pochwalić maluszka za jego starania.

Idziemy na podwórko.

Nie wszyscy je mają. Dlatego warto skorzystać z odkrywania podwórkowych skarbów będąc z wizytą u bliskich osób, posiadaczy choćby niewielkiego ogródka. Wartością samą w sobie jest aktywne spędzanie czasu na świeżym powietrzu i kontakt z naturą. Na podwórku znajdziecie: kamyki, ziemię, piasek, błoto, szyszki, patyki, igliwie, korę, sezonowo suche liście, węża ogrodowego, konewkę, wiadro, pojemniki i kosze różnego rodzaju, skrzynki, doniczki, niektóre narzędzia ogrodnicze.

Nad bezpiecznym korzystaniem ze wszystkich wyliczonych rzeczy powinni czuwać rodzice. Ani łazienka, ani kuchnia, ani podwórko nie jest stuprocentowo bezpiecznym miejscem do zabaw dla małych dzieci. Warto dać im jednak szansę na odkrywanie świata po swojemu. Należy jedynie dyskretnie obserwować, mając na uwadze bezpieczeństwo, ich kreatywne działania.

źródło:

  • Magdalena Charbicka, Maria Raszewska; W objęciach natury; warszawa, 2009
  • ABC Summer issue July – November 2019; www.abcmag.co.uk

5 powodów, dla których warto gotować z dzieckiem

 Trening koncentracji uwagi

Gotowanie dla dziecka, to eksperymenty, które dzieją się na jego oczach. Zmieniają się kolory, wygląd, pojawiają się nowe zapachy. Jest to bardzo wciągające. Dziecko jest w stanie wydłużyć swoją uwagę, by być świadkiem zdarzeń, które rozgrywają się w kuchni. Trzeba stworzyć warunki, żeby dziecko miało poczucie, że jest w środku tych wydarzeń. Niech miesza, dolewa, dosypuje, oddziela żółtko od białka, uruchamia urządzenia kuchenne. Wszystko oczywiście pod czujną kontrolą dorosłego. Ważne jest, żeby ta kontrola zapewniała bezpieczeństwo, a nie ograniczała samodzielności. Korzystanie z przepisów kulinarnych jest jednym ze sposobów ćwiczenia koncentracji uwagi. Czytając przepis, lub słuchając go, dziecko wykonuje czynności według podanej instrukcji. Musi się skupić na uzyskanych informacjach, żeby zastosować je, by osiągnąć cel, jakim jest konkretne danie.

Stymulacja sensoryczna

Od samego urodzenia, a nawet wcześniej, dziecko może uczestniczyć w przygotowywaniu posiłków. Gotowanie to bogactwo zapachów i feeria kolorów. Małe dziecko odbierając wrażenia węchowe, otrzymuje stymulację sensoryczną. Pobudzone receptory węchowe przesyłają impuls w głąb mózgu, do miejsc, które odpowiadają za reakcje ruchowe, wrażenia smakowe, emocje i pamięć. Jak wielkie znaczenie dla prawidłowego rozwoju ma stymulacja węchowa, możecie przeczytać w mojej publikacji z 13 września 2018 roku „Świat zapachów jest ważny dla dorosłych i jeszcze ważniejszy dla dzieci”. Kolory dań, a wcześniej produktów, w szczególności owoców i warzyw, to również dobra dawka wrażeń wzrokowych. Doskonałą stymulacja wrażeń dotykowych i czucia głębokiego, będzie branie do rączek produktów spożywczych, wyrabianie ciasta, mieszanie, a nawet sprzątanie po pracach kuchennych.

Rozwój mowy

Przy okazji można uczyć dziecko rozróżniania kolorów, nazywania ich. Opowiadając dziecku o kolorach zachęcamy je, by ono również mówiło o swoich spostrzeżeniach i wrażeniach związanych z kolorami, np.: kolor buraczkowy, jak buraczki, marchewkowy, jak marchewka, zielone są listki. Z białego mleka i czerwonych truskawek zrobiliśmy koktajl, który jest różowy. Opowiadając o zapachach, uczymy nazywać swoje emocje. Lubię ten zapach, lub nie lubię, drażni mnie, jest wstrętny, chcę go wąchać, nie chcę go. Uczymy nowych słów z zakresu botaniki: łodyga, korzeń, skórka, miąższ, nasiona i całą masę czasowników: podaj, podziel , porwij, ułóż, nałóż, wyłóż, posmaruj, nasyp itd. Wypowiadając te słowa jednocześnie możemy demonstrować ich znaczenie. To bardzo ułatwia zapamiętywanie nowych słów.

 Zdrowe nawyki żywieniowe

Gotując i jedząc wspólnie z dziećmi możemy łatwo pokazać im, jakie proporcje powinny znaleźć się na naszym talerzu, co pić do posiłków oraz nauczyć dobrych manier. W domu sami decydujemy też, jak dużą porcję sobie nałożymy i zazwyczaj jemy mniej. Wyposażając dzieci w umiejętność gotowania, dajemy im w przyszłości możliwość zdecydowania, co będą jeść i dajemy większą szansę na to, że będą jeść zdrowo. Wspólne gotowanie, to również świetny sposób na zachęcenie do jedzenia owoców, warzyw i innych zdrowych produktów. Przy okazji można pokazywać i tłumaczyć, dlaczego zdrowe śniadanie dla dzieci jest bardzo ważnym początkiem dnia, dlaczego warto jeść regularnie, dlaczego należy jeść ryby, mleko, warzywa i owoce, dlaczego do gaszenia pragnienia najlepiej służy woda, dlaczego nie powinno się jeść słodyczy i żywności typu fastfood, dlaczego trzeba być aktywnym fizycznie. Dlaczego warto mieć wiedzę na temat żywienia, i że warto jest umieć samodzielnie gotować.

Trening kompetencji społecznych

Dziecko zaangażowane w prace kuchenne, będzie starało się stworzyć i utrzymać miłą atmosferę. Uczy się w ten sposób motywowania siebie i innych oraz tworzenia pozytywnego nastroju w relacjach międzyludzkich. Wspólnie wykonywana praca może być źródłem przyjemności i tego można doświadczyć podczas kulinarnych eksperymentów. Dziecko uczy się świadomej autoprezentacji po przez demonstrowanie efektów gotowania, fotografowanie, czy nagrywanie ich, prowadzenia rozmów o procesie gotowania i zachęcania innych do udziału w tym przedsięwzięciu. Prowadząc takie rozmowy dziecko buduje kolejną kompetencję, jaką jest umiejętne prowadzenie rozmów, słuchanie, przetwarzanie informacji, przekonywanie, negocjowanie, asertywność.  Prace kulinarne uczą radzenia sobie z emocjami, czasem z porażką. Uczą także efektywnego działania sytuacjach konfliktowych i zarządzania czasem. Ponadto badania pokazały, że gotowanie z dziećmi ma wpływ na ich poczucie własnej wartości, przygotowanie posiłku zwiększa ich dumę z samych siebie!

źródła:

Maria Borkowska, Kinga Wagh, Integracja sensoryczna na co dzień, Warszawa 2010

Brigitte Ekert, Metoda Montessori na cztery pory roku, Warszawa, 2018