Co widzi dziecko tuż po urodzeniu i jak wspierać rozwój zmysłu wzroku?

Jak rozwija się wzrok noworodka?


  • niedojrzałość układu wzrokowego po narodzinach
  • jak wygląda obraz widziany przez noworodka
  • odległość, z której dziecko widzi najlepiej (20–30 cm)
  • dlaczego twarz rodzica jest dla dziecka najważniejszym „obiektem”
  • świat czarno-biały na początku życia
  • znaczenie kontrastów
  • kiedy dziecko zaczyna rozpoznawać:
    • czerwień
    • zieleń
    • żółty
    • niebieski
  • rozwój widzenia barw miesiąc po miesiącu
  • duże figury geometryczne
  • pasy, szachownice, spirale
  • kontrastowe kontury
  • twarz człowieka jako najciekawszy wzór dla mózgu dziecka
  • kontakt twarzą w twarz
  • spokojne pokazywanie przedmiotów
  • śledzenie ruchu oczami
  • znaczenie naturalnego światła
  • unikanie przebodźcowania i ekranów

W pierwszych tygodniach:

  • karty kontrastowe
  • książeczki czarno-białe
  • zawieszki o wyraźnych wzorach

Około 2–4 miesiąca:

  • czerwone i żółte elementy
  • proste grzechotki
  • karuzele nad łóżeczko

Po 4 miesiącu:

  • kolorowe zabawki sensoryczne
  • zabawki wspierające koordynację wzrokowo-ruchową
  • bezpieczne lustereczka dla niemowląt
  • nadmiaru świecących zabawek
  • migających świateł
  • ekranów telefonów i telewizorów
  • zbyt dużej ilości bodźców jednocześnie
  • brak kontaktu wzrokowego
  • brak śledzenia ruchu
  • utrzymujące się zezowanie
  • nadwrażliwość na światło
  • niepokojące objawy u niemowlęcia

Bibliografia

BebiProgram. (2023). Karty kontrastowe dla niemowląt: jak ich używać? https://www.bebiprogram.pl/dziecko-rozwoj-i-zywienie/rozwoj/rozwoj-mozgu-i-zmyslow/zrob-to-sama/karty-kontrastowe-dla-niemowlat-jak-ich-uzywac

eBobas.pl. (2024). Rozwój wzroku dziecka. Jakie kolory widzi noworodek i niemowlak? https://ebobas.pl/artykuly/czytaj/1468/rozwoj-noworodka/rozwoj-wzroku-dziecka-jakie-kolory-widzi-noworodek-i-niemowlak

EYEMED Lublin. (2025). Jak widzi niemowlę i małe dziecko? Etapy rozwoju wzroku. https://eyemed.pl/baza-wiedzy/jak-widzi-male-dziecko/

Mustela Polska. (2025). Rozwój wzroku dziecka – jakie kolory widzi noworodek? https://www.mustela.pl/blogs/news/rozwoj-wzroku-dziecka-jakie-kolory-widzi-noworodek

Przedszkole Wielichowo. (2026). Rozwój wzroku u niemowląt miesiąc po miesiącu: co jest normą? https://www.przedszkole-wielichowo.pl/rozwoj-wzroku-niemowlat

Fabryka Wafelków. (2025). Zabawki kontrastowe dla niemowląt. https://www.fabrykawafelkow.pl/73-zabawki-kontrastowe

Poznaj korzyści z posiadania wysokiej inteligencji wizualno-przestrzennej oraz sposoby jej rozpoznawania i rozwijania u dzieci

Inteligencja wizualno-przestrzenna to jedna ze składowych w koncepcji inteligencji wielorakich Howarda Gardnera.

Najważniejszymi wskaźnikami tego typu inteligencji są:

analiza i synteza wzrokowa,

wrażliwość estetyczna,

myślenie krytyczne i twórcze,

orientacja przestrzennna

znajomość kolorów,

warsztat plastyczny.

Jak rozpoznać dziecko z wysoką inteligencją wizualno-przestrzenną?

Dziecko przejawiające wysoką inteligencję wizualno-przestrzenną wykazuje zainteresowanie rysowaniem, kreśleniem, odtwarzając elementy otoczenia oraz obiekty z własnej fantazji. Jest wzrokowcem, myśli obrazami. Taki maluch jest bystrym obserwatorem rzeczywistości. Łatwo spostrzega nowe obiekty i szczegóły wokół siebie. Ma dobrze rozwiniętą pamięć wzrokową.

Charakteryzuje się wyczuciem koloru, kształtu i kompozycji. Chętnie rysuje, maluje, bawi się w rzeźbienie. Jest otwarte na różnorodne techniki i materiały, stara się nimi eksperymentować. Nie tylko zna kolory, ale również potrafi określać barwy z dużą wnikliwością. Potrafi dostrzec perspektywę i światłocień.

Posiada łatwość tworzenia form wizualnych. Umiejętnie odzwierciedla przestrzeń rożnymi technikami plastycznymi. Jest kreatywne i chętnie tworzy nowatorskie, wizualne kompozycje. Wypróbowuje nowe techniki, metody i środki wyrazu.

Poprzez sztukę wyraża swoje uczucia i przeżycia. Odtwarza je w swoich wytworach. Uwaga! Poważnie traktuje swoje prace i jest wrażliwe na krytykę. Zazwyczaj ma swój specyficzny sposób na intensywne i głębokie przeżywanie wartości estetycznych. Przez co bywa niezrozumiane przez otoczenie. Interesuje się sztuką wizualną, chętnie kolekcjonuje obrazki, reprodukcje dzieł i inne formy graficzne.

Takie dziecko często wykazuje zainteresowanie architekturą, astronomią a nawet taktyką wojskową. Dobrze orientuje się w przestrzeni. Potrafi określić i wskazać kierunek zaplanowanej trasy.

Jak rozwijać inteligencję wizualno-przestrzenną?

  • lepiąc z plasteliny
  • odnajdując wzory w chmurach, na liściach itp.
  • układając puzzle
  • grając w różne planszówki
  • rysując, malując, rzeźbiąc z wykorzystaniem różnorodnych technik
  • rysując kształty według wzorów
  • prowadząc rozmowy o rysunkach, reprodukcjach dzieł sztuki, zwiedzając galerie sztuk wizualnych
  • uzupełniając obrazki o brakujące elementy
  • aranżując przestrzeń: zdobiąc, projektując, dobierając kolory np. robiąc dekorację do przedstawień, do swojego pokoju lub kącika zabawy, nakrywając stół zabawkowymi naczyniami i sztućcami, układając ciasteczka na talerzu, dekorując tory, pierniczki itp., układając kompozycje kwiatowe
  • tworząc własne przestrzenne konstrukcje: budowanie z kloców lub wykorzystując kreatywnie inne materiały.
  • układając klocki według wzoru
  • bawiąc się w projektowanie na kartkach lub makietach, na przykład, projektując wymarzone place zabaw, ogrody, domki dla lalek lub trasy dla samochodzików
  • poruszając się po płaszczyźnie zgodnie z wyznaczonymi kierunkami, znajdując drogi wyjścia w labiryntach
  • wyszukując elementy w otoczeniu lub na obrazku według podanej cechy wizualnej; kolor, kształt, wielkość itp.
  • w asyście dorosłych bawiąc się w tropienie lub grając w podchody
  • uczestnicząc wraz z dorosłymi w pieszych wędrówkach i marszach na orientację
  • ucząc się fotografować

Warto wspierać rozwój inteligencji wizualno-przestrzennej. Wysoki poziom tej inteligencji będzie stymulować rozwój procesów poznawczych, które stanowią podstawę przyszłych zdolności matematycznych i technicznych.

Dziecko o wysoko rozwiniętej inteligencji wizualno-przestrzennej w przyszłości będzie wykazywać poprawność graficzną i ortograficzną pisma.

Wzmocni się u niego umiejętność budowanie własnej motywacji niezbędnej do samorealizacji. Będzie umiało kreatywnie radzić sobie z napotykanymi problemami i rozwiązywać je w sposób innowacyjny i skuteczny.

Czy dostrzegasz w swoim dziecku potencjał inteligencji wizualno-przestrzennej?

Jakie zabawy z wymienionych wyżej należą do waszych ulubionych?

🙂 Dajcie znać w komentarzu.

Źródła:

http://www.pomagamydzieciom.info/28652,1.dhtml

Thomas Armstrong; 7 rodzajów inteligencji; e-book; 2009

Iwona Czaj-Chudyba; Jak rozwijać zdolności dziecka?; WSiP; Warszwa 2009

Danuta Czelakowska; Inteligencja i zdolności twórcze dzieci w początkowym okresie edukacji. Rozpoznawanie i kształcenie; Oficyna Wydawnicza „Impuls”; Kraków 2007

Zabawy kolorami – Jak zrobić sobie własną tęczę?

Zabawa w rozpoznawanie kolorów to jedno z pierwszych edukacyjnych działań, które podejmujemy z małym dzieckiem. W pierwszych miesiącach reagowanie na kolory, wodzenie za nimi wzrokiem, rozróżnianie ich jest niezwykle satysfakcjonującym zajęciem maluszka i młodych rodziców. Są to pierwsze zabawy stymulujące zmysł wzroku, niezwykle ważne dla prawidłowego rozwoju. Z biegiem czasu dziecko nauczy się wskazywać odpowiednie kolory a następnie je nazywać.

Zabaw z kolorami może być wiele. Można dopasowywać przedmioty według koloru, grupować według zasady: kolory ciepłe – zimne, jasne – ciemne, tworzyć zbiory danego koloru. Liczenie kolorów na obrazku lub w zbiorze np. piłeczek, baloników, klocków itp. to ulubione zajęcie maluszków. Zabawy farbami, kredkami i innymi kolorującymi narzędziami i materiałami są wprost nie do wyliczenia.

Z przedszkolakami można robić eksperymenty ze światłem.

Należy wprowadzić nieco teorii.

Oko jest narządem, dzięki któremu odbieramy światło. W gałce ocznej znajdują się komórki w kształcie stożków, zwane czopkami, które wyspecjalizowały się w odbiorze różnych kolorów. Takich komórek w gałce ocznej jest około 7 milionów. Odpowiednie czopki reagują na konkretne kolory i impulsem elektrycznym przez nerw wzrokowy wysyłają informację do kory wzrokowej w mózgu o obserwowanym obiekcie.

Światło słońca czy żarówki wydaje się białe. Takie mamy wrażenie. Składa ono się jednak z ze wszystkich kolorów tęczy, czyli aż z siedmiu.

Kolory tęczy występują w następującej kolejności:

  • Czerwony
  • Pomarańczowy
  • Żółty
  • Zielony
  • Niebieski
  • Granatowy
  • Fioletowy

Jeśli światło pada na jakiś przedmiot, my widzimy kolor. Oznacza to, że dany przedmiot pochłania wszystkie kolory tęczy, poza tym jednym, który odbija i my go właśnie dostrzegamy i możemy nazwać. Zielone jabłko odbija kolor zielony, marchewka, pomarańczowy, banan, żółty a śliwka, fioletowy.

Gdzie można spotkać prawdziwą tęczę?

Poza sytuacjami baśniowymi, czasem w słoneczny dzień tuż po deszczu na niebie maluje się tęcza.

Jest to świetna okazja, żeby wyjaśnić zainteresowanemu dziecku to fizyczne zjawisko. Należy wrócić do teorii o widmie światła białego.

Światło białe w pewnych specjalnych warunkach rozszczepia się i widzimy tęczę.

Tego odkrycia dokonał uczony Izaak Newton ponad 350 lat temu. Podczas swoich naukowych eksperymentów, gdy oświetlił pryzmat, czyli specjalną, trójkątną bryłę ze szkła, ujrzał kolorowe zjawisko. Pryzmat zaświecił tęczą.

Po deszczu, światło przechodzące przez krople wody unoszące się jeszcze w powietrzu rozszczepia się i widzimy kolorową tęczę. Kropelki wody działają jak pryzmat. Kolory tęczy możemy dostrzec również na muszlach niektórych skorupiaków, na plamie oleju lub na dużych bańkach mydlanych.

Czy sami możemy zrobić tęczę?

Tak, oto kilka propozycji do wspólnych eksperymentów dziecka i rodzica:

1. Woda i lusterko

Wypełnij płaskie naczynie wodą. Lusterko wstaw do naczynia i ustaw tak, by padało na nie światło naturalne lub sztuczne. Powierzchnie wody zadziała jak pryzmat i lusterko odbije tęczowe kolory. Cały zestaw ustaw blisko ściany lub innej gładkiej powierzchni, by na niej oglądać własną tęczę.

2. Ptasie pióro i świeca

Eksperyment tylko w towarzystwie dorosłego. Ptasie, naturalne pióro trzymaj w odległości około 30 cm od płomienia zapalonej świecy. Uważnie obserwuj płomień patrząc przez szczelinki na krawędzi pióra. Dostrzeżesz tęczowe płomyki.

3. Wąż ogrodowy i piękna pogoda

W czasie słonecznej pogody wystarczy z węża ogrodowego puścić do góry szeroki strumień wody. Końcówka zraszacza powinna być ustawiona na szeroki zakres podlewania drobnymi kropelkami, prawie mgiełką. W krótkim czasie będziecie mieć własną, ogrodową tęczę.

Źródło:

  • Barbara Taylor; „Zabawa i nauka Kolor i światło”; Oficyna Wydawnicza BGW; Warszawa 1991

Dziecko we mgle

Tytuł należy rozumieć literalnie.

Jeśli macie dostęp go generatora mgły, możecie go wykorzystać do ciekawych zabaw i eksperymentów. Mgła jest tajemnicza i pobudza ciekawość. Dziecko nawet najbardziej wycofane czy znudzone będzie wyciągało ręce w stronę poruszającej się mgły. Będzie ją obserwowało.

Gdy użyjemy kolorowych podświetleń i generator ustawimy w zaciemnionym pokoju, efekt będzie wprost magiczny. Dziecko wyostrzy swoje zmysły, żeby lepiej obserwować ten świetlny spektakl. Jest to też doskonała okazja, żeby uaktywnić inne zmysły. Można dołączyć elementy aromaterapii i rozpylić jakiś olejek zapachowy. Odpowiednio dobrana muzyka spotęguje wrażenia i doda wyjątkowego nastroju.

Pozwólmy dziecku bawić się mgłą. To dobra okazja do doskonalenia motoryki dużej. Dziecko chętnie rozgarnia rękami i nogami tumany mgły. Chętnie przeskakuje przez nią lub zwinnymi ruchami omija ją. Można zaproponować naśladowanie ruchami ciała unoszącej się i opadającej mgły.

To świetna okazja do doskonalenia płynnych ruchów dłoni. Dziecko może rysować we wszystkich kierunkach wzory w mgle, przesuwać dłonią obłoczki, rozgarniać je. Takie zabawy doskonalą koordynację wzrokowo-ruchową. Często sprzyjają wyciszeniu i relaksacji. Wydłużają koncentrację uwagi.

Rozdmuchiwane mgły, próby dotykania jej językiem to zabawy, które trenuję aparat mowy. Nazywanie kolorów, kształtów, odczuwanych wrażeń wzbogacają język dziecka.

Rozmowa o skojarzeniach jakie wywołuje kłębiąca się mgła to rozbudzanie wyobraźni i trening myślenia abstrakcyjnego.

Obserwacja snującej się mgły jest przyjemna również dla dorosłych. Uspokaja i relaksuje. Wspólne zabawy z generatorem mgły mogą okazać się wspaniałą okazją do utrwalania i pogłębiania pozytywnej relacji dziecka i rodzica. To pomysł na miłe spędzenie wspólnego czasu.

źródło:

  • Jagoda Cieszyńska, Marta Korendo; Wczesna interwencja terapeutyczna; Kraków, 2018 Jagoda Cieszyńska, Marta Korendo; Wczesna interwencja terapeutyczna; Kraków, 2018
  • Magdalena Charbicka, Maria Raszewska; W objęciach natury; warszawa, 2009