Jak wprowadzać małe dziecko w umiejętność liczenia

Podobno dzieci rodzą się ze zdolnościami matematycznymi. Dokładnie nie wiadomo, w którym momencie zaczyna rozwijać się dziecięca umiejętność liczenia.

Na początku dziecko gestem lub wzrokiem wyodrębnia z otoczenia przedmioty, które chce policzyć. Zauważano, że rytm wskazywania liczonych obiektów często pokrywa się z rytmem oddechów i bicia serca maluszka.

Z badań wynika, że maluchy najpierw przyswajają prawidłowości liczenia a później nazwy liczebników.

Małe dziecko próbuje do gestu wskazywania wypowiadać liczebniki. Jeśli zna tylko „jeden”, „dwa”, będzie naprzemienna je wypowiadało wskazując kolejne przedmioty. Nazwy liczb i kolejność ich wypowiadania nie mają wtedy większego znaczenia. Czasem jeden przedmiot jest liczony wiele razy. Nie należy poprawiać maluszka i kazać mu liczyć od początku. Na tym etapie najważniejsze są: zachowanie rytmu liczenia, gest wskazywania, próby używania znanych liczebników.

Warto bawić się w liczenie różnych rzeczy z otoczenia dziecka. Mogą być paluszki, klocki, samochodziki, figurki ludzi lub zwierząt, łapy lub oczy zwierzątek zabawkowych itd. Rodzic prawidłowo liczący będzie doskonałym modelem, który dziecko będzie chętnie naśladowało.

W miarę ćwiczeń i wzrostu umiejętności dziecko będzie używało właściwych liczebników w prawidłowej kolejności i z odpowiednim wskazywaniem liczonych elementów. Jeden liczebnik do jednego obiektu. Maluch będzie starał się utrzymywać te zasadę. Chwalcie starania dziecka, jego cierpliwość i zaangażowanie w liczenie różnych rzeczy.

Po przeliczeniu konkretnych przedmiotów, zapytajcie dziecko „Ile jest przedmiotów?”. Na początku maluch będzie zaczynał liczyć od początku. Będzie określał dużo albo mało. Jakiś czas mu zajmie zrozumienie, że ostatni liczebnik określa ilość liczonych rzeczy. Trzeba wykonać mnóstwo czynność rytmicznego liczenia z prawidłowo użytymi liczebnikami, żeby nauczyć się określać ilość.

Początkowo trudność może sprawiać liczenie przedmiotów różniących się między sobą kształtem, kolorem, wielkością. Jeśli obiekty są zgrupowane, dziecko może policzyć je jako jeden.

Stosunkowo późno przychodzi zrozumienie, że wynik liczenia nie zależy od której strony się liczy i w jakiej kolejności. Najważniejsze jest wskazanie każdego liczonego elementu.

Czasem rodzice ucząc swoje pociechy liczyć popełniają błąd. Zachęcają, by dziecko liczyło od lewej do prawej. Naciskanie na taki sposób liczenia może zaburzać rozumienie istoty ilości. Działanie od lewej do prawej to zasada czytania a nie liczenia.

Jedynie w wyniku samodzielnych doświadczeń dziecko dochodzi do rozumienie zasad prawidłowego liczenia. Tłumaczenie jak się liczy raczej nie ma sensu. Wspierający rodzić powinien zapewnić wiele okazji do samodzielnego liczenia przez dziecko. Oczywiście forma zabawy lub przygody będą najlepsza.

Jeśli potrzebujesz indywidualnej konsultacji w sprawie wspierania umiejętności liczenia twojego dziecka, zapraszam do kontaktu przez info@dzieckokreatywne.pl

Źródło:

Gruszczyk-Kolczyńska, E. Zielińska, Dziecięca matematyka. Edukacja matematyczna dzieci w domu, w przedszkolu i szkole, WSiP Warszawa 1997

Znaczenie rytmu w rozwoju umiejętności matematycznych dziecka

Rytm to ustalona kolejność występujących zjawisk lub przedmiotów. To regularne powtarzanie się czegoś. Rytmy są obecne w naturze. Możemy je sami tworzyć.

Dziecko prawdopodobnie jeszcze przed urodzeniem swoim umysłem rejestruje rytm bicia serca matki, jej rytmiczne ruchy, oddechy. Po urodzeniu rytmiczne kołysanie, śpiewanie jest kojące dla maluszka. Rytm jest przewidywalny, uspokaja i daje poczucie bezpieczeństwa. Dziecko bardzo wcześnie uczy się przez doświadczenie zmysłowe odczuwania rytmu. Powtarzalność dostrzega w kołysaniu, mowie, muzyce, tańcu, porach dnia i roku. Wzory na tkaninach, naczyniach i inne dekoracje często mają charakter rytmiczny. Wiele zjawisk przyrodniczych zwiera w sobie rytmiczne układy elementów.

Dawno odkryto, że zdolność dostrzegania rytmu sprzyja edukacji matematycznej.  Matematyka jest pełna rytmicznych działań: liczenie, system dziesiątkowy, mierzenie, przenoszenie prawidłowości z jednego przypadku na inny.

Zanim dziecko rozpocznie matematyczną naukę warto wprowadzić do codziennej rutyny zabawy wspomagające dostrzeganie rytmu. To ułatwi mu nabywanie złożonych umiejętności szkolnych w późniejszych latach.

Oto propozycje zabaw stymulujących wrażliwość na rytm:

  1. Zabawy z piosenkami. W śpiewanych piosenkach można odczuć czas trwania dzięków – rytm
  2. Taniec. Układ taneczny składa się z powtarzalnych sekwencji kroków.
  3. Gimnastyka składająca się z powtarzanych rytmicznie skłonów, podskoków, wymachów.
  4. Wyklaskiwanie lub wystukiwanie rytmów podanych wcześniej przez dorosłego.
  5. Gra na instrumentach muzycznych perkusyjnych.
  6. Zabawy z metronomem.
  7. Układanie z klocków wzoru z powtarzających się sekwencji kolorów lub kształtów.
  8. Rysowanie, projektowanie tkaniny z powtarzających się regularnie figur geometrycznych.
  9. Rysowanie żmii, motylków, kwiatów z płatkami i innych przyrodniczych obiektów, które mają w sobie powtarzające się elementy.
  10. Liczenie przedmiotów ze wskazywaniem paluszkiem.

W następnym wpisie przedstawię praktyczne wskazówki, jak wprowadzać dziecko w umiejętność liczenia. Matematyczne zdolności można rozwijać bardzo wcześnie. Wymagania muszą jednak współgrać z rytmem dziecięcego rozwoju.

Jeśli potrzebujesz indywidualnej konsultacji w sprawie wspierania matematycznego rozwoju twojego dziecka, zapraszam do kontaktu przez info@dzieckokreatywne.pl

Źródło:

Gruszczyk-Kolczyńska, E. Zielińska, Dziecięca matematyka. Edukacja matematyczna dzieci w domu, w przedszkolu i szkole, WSiP Warszawa 1997

Czy warto rozwijać inteligencję matematyczno-logiczną i jak to zrobić?

Jedną ze składowych inteligencji wielorakich w koncepcji Gardnera jest Inteligencja logiczno-matematyczna.

Dziecko, które interesuje się liczbami zazwyczaj jest obdarzone wysoką inteligencją tego rodzaju. Taki maluch łatwo uczy się liczyć. Szybko zapamiętuje cyfry i inne znaki matematyczne. Lubi liczyć przedmioty. Potrafi je klasyfikować. Na przykład, klocki drewniane wkłada do pojemnika na klocki drewniane a plastikowe do innego pojemnika. Potrafi dzielić zabawki ze względu na kolory, kształty lub zastosowanie.

W dziecięcy sposób zauważa zasady rządzące otaczającym go światem. Ceni sobie ustalone reguły i porządek podczas zabawy.

Chętnie pracuje z komputerem, ale także doskonale bawi się z dominem, warcabami i innymi grami planszowymi. Lubi zagadki, rebusy oraz różne łamigłówki.

Jak rozwijać inteligencję logiczno-matematyczną dziecka?

Włącz do stałego repertuaru dziecięcych zabaw następujące aktywności:

  • Licz razem z dzieckiem różne rzeczy wokół was: własne paluszki, klocki, zabawki, elementy na obrazku.
  • Daj okazję dziecku, żeby porównywało różne przedmioty. Niech wskazuje, który jest duży a który mały, wąski-szeroki, niski-wysoki, cienki-gruby.
  • Włącz do codziennej rutyny klasyfikowanie. Przykład: podczas sprzątanie sugeruj, żeby odpowiednie zabawki znalazły się w wyznaczonym do tego pojemniku, koszyku, na półce, czy w odpowiednej szufladzie.
  • Dobieraj w pary. Przykład: zachęcaj, by dziecko pomagało Ci w segregowaniu skarpetek lub innych części garderoby.
  • Pokaż, jak liczy się na liczydle.
  • Układajcie historyjki obrazkowe.
  • Bawcie się w uzupełnianiu luk w obrazkach.
  • Zapisz dziecko na zajęcia z programowania dla przedszkolaków.
  • Grajcie w gry planszowe. Uważnie przestrzegajcie ustalonych reguł.
  • Bawcie się zagadkami szczególnie wymagającymi logicznego myślenia.
  • Zachęcaj do prostych obliczeń w pamięci.
  • Bawcie się w sklep.
  • Odwiedzajcie muzea nauki i techniki oraz inne podobne miejsca, które w sposób przystępny dla dziecka przybliżają świat wiedzy i nauki.

Czy warto rozwijać inteligencję matematyczno-logiczną u małego dziecka?

Bez wątpienia!

Wymagania szkolne w dużym stopniu opierają się na zdolnościach matematycznych. Natomiast szkolna nauka tego przedmiotu, zdarza się, bywa mało efektywna.

Dobrze rozwinięta inteligencja matematyczno-logiczna powoduje sprawne logiczne myślenie, które pomaga przewidywać konsekwencje różnych sytuacji.

Osoby z wysoką inteligencją tego rodzaju łatwiej przewidują zdarzenia i lepiej rozumieją mechanizmy, którym podlega życie społeczne. Są bardziej odporne na manipulacje. W dorosłym życiu zazwyczaj bardzo dobrze radzą sobie ekonomicznie i finansowo. Są dokładne i dociekliwie. Mają łatwość rozwiazywanie złożonych problemów.

Czy dostrzegasz w swoim dziecku potencjał inteligencji matematycznao-logicznej?

Jakie aktywności już praktykujecie i które z nich należą do waszych ulubionych?

 Dajcie znać w komentarzu.

Źródła:

Thomas Armstrong; 7 rodzajów inteligencji; e-book; 2009

Iwona Czaj-Chudyba; Jak rozwijać zdolności dziecka?; WSiP; Warszwa 2009

Danuta Czelakowska; Inteligencja i zdolności twórcze dzieci w początkowym okresie edukacji. Rozpoznawanie i kształcenie; Oficyna Wydawnicza „Impuls”; Kraków 2007